Ahalteke bedewi – asyrlaryň buýsanjy

07-04-26

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe mukaddes Watanymyz Türkmenistan özüniň täze ösüş belentliklerine bedew bady bilen okgunly öňe barýar. Halkymyzyň müňýyllyklaryň dowamynda döreden maddy we ruhy gymmatlyklarynyň arasynda Ahalteke bedewi aýratyn orun tutýar. Bu täsin jandarlar diňe bir gözelligiň we çalasynlygyň nyşany bolman, eýsem türkmen ruhunyň, mertliginiň we döredijilik gämisiniň aýdyň beýanydyr. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan - bedew batly at-myradyň mekany” diýlip yglan edilmegi hem, behişdi bedewlerimize bolan sarpanyň döwlet derejesindäki iň belent dabaralanmasydyr.

Türkmen halky bedewi özüne “ganat” hasaplapdyr. Taryha ser salsak, Ahalteke bedewleriniň genofondunyň arassalygy we kämilligi dünýäniň atçylyk sungatynda uly öwrülişikleri döredipdir. Gorkut ata, Görogly beg ýaly taryhy gahrymanlarymyzyň ýanynda hemişe wepaly bedewleri - Gyraty, Bozaty bolupdyr. Bu bedewler diňe bir ulag däl, eýsem söweş meýdanynda dost, darygyňda syrdaş, uzak ýolda hemra bolupdyrlar.

Ahalteke bedewiniň özboluşly beden gurluşy, inçe boýny, ýüpek ýaly ýalçygy we iň esasy bolsa - Gün şöhlesine öwüsýän altynsow öwüşgini ony dünýädäki ähli at tohumlaryndan tapawutlandyrýar. Alymlar bu bedewiň dörän ýeri bolan Köpetdagyň etekleriniň we Garagum sährasynyň tebigy şertleriniň onuň çydamlylygyna we dözümliligine uly täsir edendigini belleýärler. Türkmen seýisleri asyrlaryň dowamynda bu gudraty gözüniň göreji ýaly gorap, nesilden-nesle kämilleşdirip geçiripdirler.

Şu günki gün Türkmenistan dünýäniň atçylyk merkezine öwrüldi. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz, özüniň “Ahalteke bedewi - biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly ajaýyp eserinde bu behişdi jandarlaryň taryhy ähmiýetini we ruhy dünýämizdäki ornuny ylmy hem-de çeper esasda açyp görkezdi. Bu eserler biziň üçin hakyky gollanma, milli gymmatlyklarymyzy söýmegiň we goramagyň nusgasydyr.

Ýurdumyzda döredilen Halkara ahalteke atçylyk sport toplumy, gurlan döwrebap atçylyk toplumlary we ylmy-önümçilik merkezleri dünýäde deňi-taýy bolmadyk desgalardyr. Her ýyl ýurdumyzda bellenilip geçilýän Türkmen bedewiniň milli baýramy dünýäniň dürli künjeklerinden atşynaslary, alymlary we syýahatçylary özüne çekýär. Bu dabaralar türkmen bedewiniň diňe bir milli däl, eýsem bütindünýä medeni mirasynyň aýrylmaz bölegidygyny subut edýär.

Atçylyk sungaty türkmen terbiýeçilik mekdebiniň özenidir. Çagalygyndan at üstünde kemala gelen ýüwrük ýaşlar mert, batyr we sabyrly bolup ýetişýärler. Seýisçilik sungaty bolsa uly bir durmuş mekdebidir. At bilen ynsanyň arasyndaky şol üýtgeşik ruhy baglanyşyk, birek-birege ynam we söýgi biziň milli häsiýetimizde bar. Milli gymmatlyklarymyza söýgi düşünjesi her bir türkmeniň ganynda bardyr. At bezegleri - kümüşden, altyndan, dürli gymmat bahaly daşlardan ýasalan eýer-enjamlar türkmen zergärçilik sungatynyň iň ýokary nusgalarydyr. Biz bedewi diňe bir “ulag” hökmünde däl, eýsem maşgalamyzdan biri, iň ýakyn dostumyz hökmünde söýýäris. At çapylanda onuň badyna ýüregimiz gursagymyza sygman urýar, onuň ýeňşine tutuş halk bolup begenýäris.

Ahalteke bedewi - biziň geçmişimiz bilen geljegimizi birleşdirýän tylla köprüdir. Şu günki ýaşlar, talyplar we hünärmenler öz öňünde goýan belent maksatlaryna bedew bady bilen barýarlar. Ýurdumyzda sportuň atçylyk görnüşleriniň, konkur, atly gezelenç we sirk sungatynyň ösdürilmegi ýaşlaryň bu ugra bolan gyzyklanmasyny has-da artdyrýar. “Galkynyş” atly milli at üstündäki oýunlar toparynyň dünýäniň dürli ýurtlarynda gazanýan üstünlikleri türkmen bedewiniň şöhratyny has-da dabaralandyrýar.

Ahalteke bedewi - türkmen halkynyň milli buýsanjydyr, döwletliligimiziň we sarsmaz ruhumyzyň simwolydyr. Ony gorap saklamak, sarpasyny belent tutmak we dünýä dabaralandyrmak her bir türkmen raýatynyň mukaddes borjudyr. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan - bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda biziň ähli arzuw-niýetlerimiz ak pelläniň bedewi ýaly şowly bolsun! Milli mirasymyzy, behişdi bedewlerimizi dünýä tanadan, atçylyk sungatyny täze belentliklere göteren Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Goý, mähriban Watanymyzda bedewleriň kişňemesi elmydama belent ýaňlansyn!

Amanmyrat GOÇMYRADOW,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň patologik anatomiýa kafedrasynyň mugallymy.

16a135604b3f75.jpeg
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr

Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.


16a134ec8b4f4d.jpeg
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy

Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.


16a134f4aead86.jpeg
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary

Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.


16a134316a8180.jpeg
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy

Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.


16a1357490feea.jpeg
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY

Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz  müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak  hakynda  aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.

Bash surat - 2022.jpg
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:

– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.