Ahalteke bedewi – asyrlaryň buýsanjy

07-04-26

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe mukaddes Watanymyz Türkmenistan özüniň täze ösüş belentliklerine bedew bady bilen okgunly öňe barýar. Halkymyzyň müňýyllyklaryň dowamynda döreden maddy we ruhy gymmatlyklarynyň arasynda Ahalteke bedewi aýratyn orun tutýar. Bu täsin jandarlar diňe bir gözelligiň we çalasynlygyň nyşany bolman, eýsem türkmen ruhunyň, mertliginiň we döredijilik gämisiniň aýdyň beýanydyr. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan - bedew batly at-myradyň mekany” diýlip yglan edilmegi hem, behişdi bedewlerimize bolan sarpanyň döwlet derejesindäki iň belent dabaralanmasydyr.

Türkmen halky bedewi özüne “ganat” hasaplapdyr. Taryha ser salsak, Ahalteke bedewleriniň genofondunyň arassalygy we kämilligi dünýäniň atçylyk sungatynda uly öwrülişikleri döredipdir. Gorkut ata, Görogly beg ýaly taryhy gahrymanlarymyzyň ýanynda hemişe wepaly bedewleri - Gyraty, Bozaty bolupdyr. Bu bedewler diňe bir ulag däl, eýsem söweş meýdanynda dost, darygyňda syrdaş, uzak ýolda hemra bolupdyrlar.

Ahalteke bedewiniň özboluşly beden gurluşy, inçe boýny, ýüpek ýaly ýalçygy we iň esasy bolsa - Gün şöhlesine öwüsýän altynsow öwüşgini ony dünýädäki ähli at tohumlaryndan tapawutlandyrýar. Alymlar bu bedewiň dörän ýeri bolan Köpetdagyň etekleriniň we Garagum sährasynyň tebigy şertleriniň onuň çydamlylygyna we dözümliligine uly täsir edendigini belleýärler. Türkmen seýisleri asyrlaryň dowamynda bu gudraty gözüniň göreji ýaly gorap, nesilden-nesle kämilleşdirip geçiripdirler.

Şu günki gün Türkmenistan dünýäniň atçylyk merkezine öwrüldi. Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyz, özüniň “Ahalteke bedewi - biziň buýsanjymyz we şöhratymyz” atly ajaýyp eserinde bu behişdi jandarlaryň taryhy ähmiýetini we ruhy dünýämizdäki ornuny ylmy hem-de çeper esasda açyp görkezdi. Bu eserler biziň üçin hakyky gollanma, milli gymmatlyklarymyzy söýmegiň we goramagyň nusgasydyr.

Ýurdumyzda döredilen Halkara ahalteke atçylyk sport toplumy, gurlan döwrebap atçylyk toplumlary we ylmy-önümçilik merkezleri dünýäde deňi-taýy bolmadyk desgalardyr. Her ýyl ýurdumyzda bellenilip geçilýän Türkmen bedewiniň milli baýramy dünýäniň dürli künjeklerinden atşynaslary, alymlary we syýahatçylary özüne çekýär. Bu dabaralar türkmen bedewiniň diňe bir milli däl, eýsem bütindünýä medeni mirasynyň aýrylmaz bölegidygyny subut edýär.

Atçylyk sungaty türkmen terbiýeçilik mekdebiniň özenidir. Çagalygyndan at üstünde kemala gelen ýüwrük ýaşlar mert, batyr we sabyrly bolup ýetişýärler. Seýisçilik sungaty bolsa uly bir durmuş mekdebidir. At bilen ynsanyň arasyndaky şol üýtgeşik ruhy baglanyşyk, birek-birege ynam we söýgi biziň milli häsiýetimizde bar. Milli gymmatlyklarymyza söýgi düşünjesi her bir türkmeniň ganynda bardyr. At bezegleri - kümüşden, altyndan, dürli gymmat bahaly daşlardan ýasalan eýer-enjamlar türkmen zergärçilik sungatynyň iň ýokary nusgalarydyr. Biz bedewi diňe bir “ulag” hökmünde däl, eýsem maşgalamyzdan biri, iň ýakyn dostumyz hökmünde söýýäris. At çapylanda onuň badyna ýüregimiz gursagymyza sygman urýar, onuň ýeňşine tutuş halk bolup begenýäris.

Ahalteke bedewi - biziň geçmişimiz bilen geljegimizi birleşdirýän tylla köprüdir. Şu günki ýaşlar, talyplar we hünärmenler öz öňünde goýan belent maksatlaryna bedew bady bilen barýarlar. Ýurdumyzda sportuň atçylyk görnüşleriniň, konkur, atly gezelenç we sirk sungatynyň ösdürilmegi ýaşlaryň bu ugra bolan gyzyklanmasyny has-da artdyrýar. “Galkynyş” atly milli at üstündäki oýunlar toparynyň dünýäniň dürli ýurtlarynda gazanýan üstünlikleri türkmen bedewiniň şöhratyny has-da dabaralandyrýar.

Ahalteke bedewi - türkmen halkynyň milli buýsanjydyr, döwletliligimiziň we sarsmaz ruhumyzyň simwolydyr. Ony gorap saklamak, sarpasyny belent tutmak we dünýä dabaralandyrmak her bir türkmen raýatynyň mukaddes borjudyr. “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan - bedew batly at-myradyň mekany” ýylynda biziň ähli arzuw-niýetlerimiz ak pelläniň bedewi ýaly şowly bolsun! Milli mirasymyzy, behişdi bedewlerimizi dünýä tanadan, atçylyk sungatyny täze belentliklere göteren Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Goý, mähriban Watanymyzda bedewleriň kişňemesi elmydama belent ýaňlansyn!

Amanmyrat GOÇMYRADOW,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň patologik anatomiýa kafedrasynyň mugallymy.

169eefa8756e01.jpeg
Rus dilini öwrenmekde türkmen-rus gumanitar gatnaşyklarynyň ähmiýeti

Bütindünýä derejesinde ählumumy parahatçylyk, howpsuzlyk hem-de ata-baba ynsanperwerlik syýasatyny üstünlikli alyp barýan Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda Garaşsyz, Hemişelik Bitarap Türkmenistan Watanymyz durnukly ösüş depginleri bilen öňe barýar. Türkmen döwleti özüniň Bitaraplyk derejesiniň çäklerinde dünýäniň ýurtlary bilen deňhukuklylyk esasynda, ähli ugurlar boýunça özara bähbitli, dost-doganlyk gatnaşyklaryny ýola goýýar hem-de yzygiderli ösdürýär.


Ahalteke bedewleriniñ dünýä jemgyýetindäki orny.

Ahalteke bedewi diňe bir at däl-de, eýsem türkmen halkynyň müňýyllyklaryň dowamynda kemala getiren janly sungat eseridir. Taryhyň dowamynda türkmen halkynyň aýrylmaz bölegine öwrülen ahalteke bedewleri, diňe bir gözelligiň nusgasy däl, eýsem, Türkmenistanyň halkara giňişligindäki abraýynyň we medenýetiniň möhüm sütünidir.


TÜrkmen bedewi ― parahatçylygyň ilçisi

«Türkmen bedewleri gadymy topragymyzyň gudratydyr, öý-ojagymyzyň ýaraşygydyr, bahasyna ýetip bolmajak milli baýlygymyzdyr» diýip hormatly Prezidentimiziň belleýşi ýaly, bu günki eşretli Diýarymyzyda ahalteke bedewleri dünýä arenasynda abraýyna mynasyp hormat münberinde orun alýar.


169e8553a1c8a5.jpeg
BEDEW BATLY ÖSÜŞLER

Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda döwrüň talaplaryndan ugur alnyp we möhüm wakalara bagyşlanyp, her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy agzybir halkymyzyň watançylyk ruhunyň ýokarlanmagyna, her bir raýatyň Watanymyzda durmuşa geçirilýän beýik işlere dahylly bolup, oňa öz goşandyny goşmak höwesiniň artmagyna getirýär.


169c969169252b.jpeg
Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ýaşlar wekiliýetiniň Hindistan bilen tanyşlyk sapary

Häzirki döwürde ýaşlaryň arasynda halkara hyzmatdaşlygy ösdürmek, medeniýetleriň arasynda dostlukly gatnaşyklary pugtalandyrmak we ylym-bilim ugrundaky täze tejribeleri alyşmak aýratyn ähmiýete eýedir. Şu maksat bilen 2026-njy ýylyň 24-nji marty 2-nji apreli aralygynda Hindistan Respublikasynyň Mumbai, Goa we New Delhi şäherlerinde Merkezi Aziýa ýurtlarynyň ýaşlarynyň gatnaşmagynda tanyşlyk sapary geçirilýär.

Bash surat - 2022.jpg
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:

– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.