Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistanyň giň gerimli hyzmatdaşlyk strategiýasy hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň baştutanlygynda üstünlikli durmuşa geçirilýär hem-de sebit we halkara derejede ynamly, jogapkärli hyzmatdaş hökmünde öz abraýyny barha artdyrýar. Berkarar döwletimiziň alyp barýan hoşniýetli daşary syýasatynyň möhüm wakalarynyň hatarynda «Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda üç günläp dowam eden hem-de Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň giňişliginde hyzmatdaşlygyň ähli ugurlaryna hil taýdan täze itergi beren halkara ähmiýetli çäreler boldy.

Hazaryň türkmen kenarynda GDA ýurtlarynyň we Birleşen Milletler Guramasynyň abraýly düzümleriniň uzak möhletli netijeli hyzmatdaşlygy maksat edinýändiklerini görkezen «Parahatçylygy saklamakda we durnukly ösüşe ýetmekde zenanlaryň orny» atly halkara zenanlar dialogy geçirildi. Bu giň gerimli çärä Türkmenistanyň Mejlisiniň, ýurdumyzyň jemgyýetçilik guramalarynyň, GDA agza ýurtlaryň, Türkiýe Respublikasynyň parlamentleriniň, BMG-niň ýöriteleşdirilen edaralarynyň ýolbaşçylary hem-de wekilleri, Eýran Yslam Respublikasynyň ýol we şäher gurluşygy ministri gatnaşdylar.

Foruma gatnaşyjylar BMG-niň Howpsuzlyk geňeşiniň «Zenanlar, parahatçylyk we howpsuzlyk» gün tertibi boýunça Kararnamalaryny iş ýüzünde durmuşa geçirmäge aýratyn üns berdiler. Çykyşlarda öňüni alyş diplomatiýasyny durmuşa geçirmäge hem-de halkara durnuklylygy üpjün etmäge zenanlaryň işjeň gatnaşmagynyň sebitde uzak möhletleýin durnuklylyga we durmuş-ykdysady işlere gönüden-göni täsir edýändigi bellenildi.

Bu ýerde Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza ýurtlaryň daşary işler ministrleriniň geňeşiniň mejlisiniň geçirilmegi hem özara hyzmatdaşlygyň gazanylan derejesine seljerme bermek we ony mundan beýläk-de ösdürmegiň ileri tutulýan ugurlaryny kesgitlemek üçin möhüm meýdança bolup hyzmat etdi. Onuň jemleri boýunça birnäçe resminamalara gol çekildi.

Awazada öňe sürlen teklipler GDA agza döwletleriň köpugurly hyzmatdaşlygyny mundan beýläk-de ösdürmäge gönükdirildi. Öňde duran bilelikdäki işleriň gerimi özara hyzmatdaşlygyň giň ugurlaryny — azyk howpsuzlygyndan we suw serişdelerinden rejeli peýdalanmakdan başlap, demografik amallary uzak möhletleýin durmuş-ykdysady meýilnamalara utgaşdyrmaga hem-de saglygy goraýyş ulgamyndaky hyzmatdaşlyga çenli ugurlary öz içine alýar.

Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we bu sebit dialogyna ilkinji gezek resmi taýdan gatnaşan Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygy ýokary derejeli çäreleriň dowamy boldy. Syýasy-diplomatik, söwda-ykdysady, ulag-logistika we medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagyň meseleleri duşuşygyň üns merkezinde boldy. Sebitiň uly mümkinçiliklerini açmaga ugrukdyrylan birnäçe strategik başlangyçlar beýan edildi. Duşuşygyň netijeleri boýunça Bilelikdäki Beýannama, şeýle hem Merkezi Aziýa ýurtlarynyň we Azerbaýjan Respublikasynyň döwlet Baştutanlarynyň konsultatiw duşuşygynyň kadalaşdyryjy resminamalary hakynda çözgüde gol çekildi.

Hyzmatdaşlygyň geljegi uly ugurlary boýunça pikir alyşmagyň dowamynda Merkezi Aziýa we Azerbaýjan halklarynyň abadançylygyny hem-de gülläp ösüşini üpjün etmäge gönükdirilen täze bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirmek üçin tagallalary birleşdirmegiň wajypdygyna aýratyn üns berildi.

Giň möçberli halkara çäreleriň dowamynda «Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany» ýylynda telewideniýe we kino sungatynda gazanylan üstünliklere bagyşlanan metbugat maslahaty hem geçirildi. Şol gün döwlet Baştutanlary we belent mertebeli myhmanlar Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza döwletleriň we Eýran Yslam Respublikasynyň milli tagamlarynyň festiwalyna hem gatnaşdylar.

«Awaza» milli syýahatçylyk zolagynda geçirilen Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň döwlet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi esasy wakalaryň biri boldy.  Ýokary derejede geçirilen mejlis GDA ýurtlarynyň ykdysady integrasiýany çuňlaşdyrmaga çalyşýandyklaryny görkezip, möhüm sebit we ählumumy meseleleri çözmekde türkmen diplomatiýasynyň ýokary netijeliligini subut etdi. Çykyşlaryň dowamynda alnyp barlan işleriň jemleri jemlendi, köptaraply hyzmatdaşlygyň esasy ugurlary ara alnyp maslahatlaşyldy hem-de öňde duran döwür üçin özara hyzmatdaşlygyň ugurlaryny kesgitleýän resminamalar kabul edildi. Mejlis öz işini tamamlansoň, bu gurama agza ýurtlaryň Baştutanlary hem-de mejlise hormatly myhman hökmünde gatnaşan Eýran Yslam Respublikasynyň Prezidenti mejlisiň çäklerinde ýaýbaňlandyrylan sergini synladylar.

Şol gün Hazarýaka döwlet Baştutanlarynyň gatnaşmagynda Hazar ekologiýa sammiti geçirildi. Çärä gatnaşyjylar sammiti geçirmek baradaky başlangyç üçin Türkmenistana hoşallyk bildirdiler hem-de Hazaryň ekologiýa meselelerini, olaryň hatarynda deňziň suwunyň azalmagynyň öňüni almak, onuň ekoulgamyny we bioköpdürlüligini gorap saklamak meselelerini çözmekde bilelikdäki tagallalaryň wajypdygyny bellediler.

Akjagül GELDIBAÝEWA,
Türkmenistanyň Telekommunikasiyalar we informatika institutynyň Fizika kafedrasynyň mugallymy.