Ýurdumyzyň dünýä tejribesiniň özgerişi bilen aýakdaş ösýän häzirki döwründe milli Liderimiziň tagallalary bilen ykdysadyýetimizi sanly esasda kämilleşdirmek esasy wezipeleriň biri hökmünde kesgitlenilýär. Ge­çen ýy­lyň do­wa­myn­da ýur­du­myz­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­tiň dur­nuk­ly esas­la­ry­ny ke­ma­la ge­tir­mek, il­kin­ji no­bat­da, bu ul­gam­da hu­kuk ka­da­laş­dy­ry­ly­şy­ny üp­jün et­mek bo­ýun­ça yzy­gi­der­li iş­ler ama­la aşy­ryl­dy.

Hormatly Prezidentimiziň Türk­me­nis­tan­da elekt­ron res­mi­na­ma­lar do­la­ny­şy­gy ul­ga­my­ny we in­ter­net web-saýt­la­ry dö­ret­mek we işe gi­riz­mek ha­kyn­da Ka­ra­ryna la­ýyk­lyk­da, mi­nistr­lik­le­re, pu­dak­la­ýyn do­lan­dy­ryş eda­ra­la­ry­na, we­la­ýat­la­ryň we Aş­ga­bat şä­he­ri­niň hä­kim­lik­le­ri­ne, gu­ra­ma­çy­lyk-hu­kuk gör­nü­şi­ne ga­ra­maz­dan, eda­ra­la­ra, kär­ha­na­la­ra, gu­ra­ma­la­ra, şeý­le hem ýu­ri­dik şah­sy dö­ret­mez­den, te­le­ke­çi­lik işi­ni ama­la aşyr­ýan fi­zi­ki şahs­la­ra — hu­su­sy te­le­ke­çi­le­re elekt­ron res­mi­na­ma­lar do­la­ny­şy­gy ul­ga­my­ny hem-de in­ter­net web-saýt­la­ry bel­le­nen ter­tip­de dö­ret­me­gi, işe gi­riz­me­gi hem-de ola­ryň yzy­gi­der­li iş­jeň tä­ze­le­nip du­rul­ma­gy­ny üp­jün et­mek tab­şy­ryl­dy.

Ýur­du­myz­da yk­dy­sa­dy ösü­şi ala­mat­lan­dyr­ýan esa­sy mak­royk­dy­sa­dy gör­ke­zi­ji­le­ri­niň de­re­je­si hem dur­nuk­ly sak­la­nyl­ýar, pul-karz sy­ýa­sa­ty kä­mil­leş­di­ril­ýär, önüm­çi­lik hem-de eks­port ugur­ly we da­şa­ry ýurt­lar­dan ge­ti­ril­ýän ha­ryt­la­ryň or­nu­ny tut­ýan önüm­le­ri ön­dür­ýän pu­dak­la­ra yzy­gi­der­li gol­daw be­ril­ýär. Hal­ka­ra ma­li­ýe eda­ra­la­ry bi­len ne­ti­je­li hyz­mat­daş­lyk ös­dü­ril­ýär, bank ul­ga­my­na döw­re­bap we in­no­wa­sion teh­no­lo­gi­ýa­lar giň­den or­naş­dy­ryl­ýar. 

Yk­jam in­ter­ne­tiň ös­me­gi hem-de smart­fon­la­ryň we­zi­pe­le­ri­niň gi­ňel­me­gi bi­len bag­ly­lyk­da, yk­jam go­şun­dy­lar mö­hüm äh­mi­ýe­te eýe bol­ýar. Şo­la­ry ula­ny­jy­lar her gün öz­le­ri­niň ha­sa­by­nyň ba­lan­sy­ny bar­la­mak, ýe­ri­ne ýe­ti­ri­len amal­la­ry göz­den ge­çir­mek, ge­çi­rim­le­ri hem-de hyz­mat­la­ryň tö­leg­le­ri­ni ama­la aşyr­mak üçin en­çe­me ge­zek ul­ga­ma gir­ýär­ler. 

Hormatly Prezidentimiziň baş­lan­gy­jy bo­ýun­ça iş­le­nip taý­ýar­la­ny­lan «Türk­me­nis­tan­da 2019 — 2025-nji ýyl­lar­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­me­giň Kon­sep­si­ýa­sy­na» la­ýyk­lyk­da, şo­nuň ýa­ly-da, döw­let Baş­tu­ta­ny­my­zyň ne­şir edil­ýän köp­çü­lik­le­ýin ha­bar be­riş se­riş­de­le­ri­ni elekt­ron gör­nü­şe ge­çir­mek bo­ýun­ça be­ren tab­şy­ryk­la­ry­ny ýe­ri­ne ýe­tir­mek mak­sa­dy bi­len, bu işi dur­mu­şa ge­çir­me­giň de­giş­li Ter­ti­bi iş­le­nip dü­zül­di. Taý­ýar­la­ny­lan res­mi­na­ma­da öň­de goý­lan we­zi­pe­le­ri çöz­mek üçin il­kin­ji no­bat­da­ky we­zi­pe­ler hem-de ga­zet­le­riň we žur­nal­la­ryň elekt­ron gör­nü­şe ge­çi­ril­me­gi­niň dü­şe­wünt­li­li­gi ha­kyn­da­ky mag­lu­mat­lar kes­git­le­nil­di. 

Häzirki döwürde köp­çü­lik­le­ýin ha­bar be­riş se­riş­de­le­ri­niň san­ly­laş­dy­ryl­ma­gy içer­ki mag­lu­mat­lar ba­za­ryn­da oňaý­ly şert­le­ri dö­re­der, has dog­ry we ýo­ka­ry de­re­je­li çe­me­leş­me­ler­de bol­sa dün­ýä­niň ha­bar be­riş se­riş­de­le­ri ba­za­ry­na çyk­ma­ga ýar­dam eder. Bu ugur­da he­re­ket et­mek bi­len, ne­şir­ler ýo­ka­ry hü­när­li žur­na­list­le­ri, ter­ji­me­çi­le­ri, IT hü­när­men­le­ri­ni işe çek­mä­ge gy­zyk­lan­ma bil­di­rer­ler. 

Hormatly Prezidentimiziň «Türk­me­nis­tan­da san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­ti ös­dür­mek üçin pu­da­ga­ra to­pa­ry dö­ret­mek ha­kyn­da­ky» Ka­ra­ry­nyň san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­te geç­mek­de şert­le­ri dö­ret­mek üçin iş ýü­zün­dä­ki esa­sy çä­re­di­gi­ni bel­le­mek ge­rek. Döw­let we jem­gy­ýet­çi­lik dur­mu­şy­nyň äh­li ugur­la­ryn­da san­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ry or­naş­dyr­ma­ga hem-de iler­let­mä­ge ýar­dam et­mek bu to­pa­ryň mak­sa­dy hök­mün­de kes­git­le­nil­di. 

Umuman, bu ugurlarda häzirki wagta çenli ýe­ri­ne ýe­ti­ri­len iş­le­riň je­mi­ne hem-de bel­le­ni­len sep­git­le­re ser sa­lyp, Türk­me­nis­ta­nyň san­ly yk­dy­sa­dy­ýe­te geç­mek we­zi­pe­si­ne düýp­li çe­me­leş­ýän­di­gi­ni ynam bi­len bel­le­mek bo­lar. Şunuň bilen baglylykda, ka­nun­çy­lyk bin­ýa­dy­nyň kä­mil­leş­di­ril­me­gi IT kom­pa­ni­ýa­la­ryň ös­me­gi üçin ze­rur bo­lan dü­züm­le­riň, amat­ly şert­le­riň dö­re­dil­me­gi, hü­när­men­ler bi­len üp­jün­çi­lik me­se­le­le­ri­niň çö­zül­me­gi we beý­le­ki­ler kon­sep­si­ýa­da bel­le­ni­len mak­sat­la­ra ýet­me­gi çalt­lan­dy­rar. 

San­ly teh­no­lo­gi­ýa­la­ryň köp­çü­lik­le­ýin or­naş­dy­ryl­ma­gy ýur­du­my­zyň yk­dy­sa­dy taý­dan mun­dan beý­läk-de ös­me­gi üçin esas bo­lar. Türk­men önüm ön­dü­ri­ji­le­ri eme­le ge­len ýag­da­ýy sel­je­rip hem-de kyn­çy­lyk­la­ry yzy­gi­der­li ara­dan aý­ryp, tä­ze ýo­ka­ry teh­no­lo­gi­ýa­ly pu­dak­lar­da hyz­mat­daş­ly­gy ös­dü­rip, yk­dy­sa­dy­ýe­ti­mi­ziň dün­ýä ba­zar­la­ryn­da­ky bäs­deş­li­ge ukyp­ly­ly­gy­ny düýp­li ýo­kar­lan­dy­rar­lar. 

Ýurdumyzda sanly ulgamy işjeň ornaşdyrmakda giň mümkinçilikleri döredip berýän Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun, il-ýurt bähbitli beýik işleri mundan beýläk-de rowaçlyklara beslensin!

Ýazmyrat BEGLIÝEW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň Ulaglar fakultetiniň Howa ulaglarynyň ulanylyşy kafedrasynyň uly mugallymy.