Aç garna içmeli däl içgiler
26-03-23
Horlanmak boýunça hünärmenler köplenç açlygy iýmit däl-de, içgi bilen basmagy maslahat berýärler. Emma halaýan içgilerimiziň köpüsini boş garnyň üstünde içmeli däl. Bedene çynlakaý zyýan berip bilerler. Käbir iýmitleriň bedene ýetirýän täsiri hakda köplenç pikir edýäris, ýöne içgiler barada aýdylanda bolsa, birneme biperwaý bolýarys. Bir käse çaý ýa-da bir stakan şire näme zyýan berip biler? Adaty içgi boş aşgazanda kabul edilende oňaýsyzlyga sebäp bolup, käbir keselleriň döremek howpuny ýokarlandyryp biler.
Ajy çaý
Peýdalary: Gök we gara çaý antioksidantlara we saglyga peýdalydyr. Düwnük keseliniň, ýürek-damar keselleriniň öňüni alýar, süýji keseliniň döremek howpuny peseldýär, bedeniň agramyny we holesterini azaltmaga kömek edýär, mikroblara garşy täsir edýär we akyl işjeňligini goldaýar.
Emma boş garnyň üstünde içseň näme bolar? Çaýda taninler bar. Tanin boş garnyň üstünde içilende ýürek bulanma döredip biler. Içgi näçe güýçli bolsa, taniniň mukdary şonça ýokary we ýakymsyzdyr. Çaýy nahardan soň derrew däl-de, belli bir wagtdan soň - ýarym sagat ýa-da bir sagatdan soň içmek has gowudyr. Üns beriň: demir ýetmezçiligiňiz bar bolsa, çaý sarp etmegi azaltmaly. Taninler aşgazan-içege ulgamynda demiriň siňmegini azaldýar.
Kofe
Peýdasy: çaý ýaly, kofe antioksidantlara baý we bedene oňyn täsir edýär: beýniniň işleýşini gowulaşdyrýar, konsentrasiýany ýokarlandyrýar we keýpini ýokarlandyrýar. Kofe 2-nji görnüşli süýji keseliniň, käbir rak keselleriniň we Alsgeýmer we Parkinson ýaly newrodegeneratiw keselleriň döremeginiň öňüni almak üçin peýdasy köpdigi görkezildi. Emma boş garnyň üstünde içseň Kofe aşgazan suwunyň bölünip çykmagyna itergi berýär. Şonuň üçin boş aşgazanda kofe içmek, içege sindromy we aşgazan ýarasy bolan adamlara maslahat berilmeýär. Aşgazan suwunyň artykmaç mukdary aşgazanyň gyjyndyrmasyna zeper ýetirýär, ýürek bulanma we gusma sebäp bolýar.
Täze gysylan miwe suwlary
Peýdalary: Miwe suwlary witaminlere we antioksidantlara baýdyr. Elbetde, ortaça, saglyga köp peýdasy bar.Mysal üçin, nar alyň: düzüminde antioksidantlaryň köp mukdary bar. Bedeni dürli daşarky täsirlerden, rak keseliniň käbir görnüşlerinden goraýar, çişmegi azaldýar we wirusa garşy täsir edýär. Boş garnyň üstünde içseň Miwe suwlarynda glýukoza we fruktoza ýaly ýönekeý şeker bar. Mysal üçin, bir stakan nar şiresinde takmynan 34 gram şeker bar we boş aşgazanda şeýle doza ganyň glýukoza derejesiniň düýpgöter ýokarlanmagyna sebäp bolýar. Bu ýagdaýda aşgazan asty mäz, gandaky glýukozanyň mukdaryny çalt azaltmak üçin köp mukdarda insulin öndürmeli. Bu "şekeriň peselmegine" ýa-da kadadan üýtgemegine getirýär. Şonuň üçin käbir miwe suwlaryny iýmit bilen ýa-da iýmitden soň derrew içmek has gowudyr. Üns beriň: boş garnyň üstünde içilýän şeker (kompotlar, miwe içgileri, süýji çaýlar, gaplanan şireler) bilen islendik içgiler şekeriň mukdarynyň üýtgemegine sebäp bolar. Aç wagtyňyz size peýdasy degjek wariant arassa suw. Näme üçin suw gerek? Suw bedeniň öýjüklerine ýokumly maddalary we kislorody daşaýar. Bedende ýeterlik mukdarda suw ýokary energiýa, fiziki we akyl işjeňligini, kadaly temperaturany we basyşy saklamaga kömek edýär. Suw bilen toksinler bedenden çykýar, içegeler kadaly işleýär we derleýär. Deriniň suwuň gidrasiýasy we çeýeligi onuň dowamly täzelenmeginiň we özüne çekiji görnüşiniň açarydyr. Bedeniň her öýjüginiň massasynyň takmynan 70 göterimi suwdan durýar we suwsuzlygyň öňüni almak üçin bu göwrüm hemişe saklanmalydyr.
Taýýarlan Begenç ANNAGURBANOW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň Jemagat infrastrukturasy we inženerçilik ulgamlary fakultetiniň mugallymy.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.