BILIM ULGAMYNYŇ INNOWASION ÖSÜŞI - KÄMIL GELJEGIŇ BINÝADY
04-11-25
Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň taýsyz tagallalary bilen ýurdumyzda ähli ulgamlar bilen bir hatarda bilim ulgamy hem innowasion we tehnologiki esasda ösdürilýär. Häzirki döwürde kompýuter tehnologiýasynyň ösmegi bilen maglumat alyş-çalşygy täze many-mazmuna eýe boldy. Çünki häzirki döwürde maglumat we aragatnaşyk ulgamy, kompýuter tehnologiýasy uly ösüşlere eýedir. Ýurdumyzda ileri tutulýan ugurlaryň biri bolan bilim ulgamyny mundan beýläk-de ösdürmek, okatmagyň häzirki döwre laýyk täze usullaryny işläp düzmek, halkara tejribesini ornaşdyrmak boýunça uly işler alnyp barylýar.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýurdumyzda ýaşlarymyzyň ylymly, bilimli nesiller bolup ýetişmegi we häzirki zaman ylmynyň gazananlaryna mynasyp goşant goşmagy üçin ähli şertler döredilýär. Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň innowasion ösüşine laýyklykda, maglumat tehnologiýalaryny ulanmak arkaly sanly hyzmatlary hödürlemegiň ähli basgançaklary ýokary hilli elektron maglumatlary bilen üpjün edilýär. Sanly serişdeleriň mümkinçiliklerinden giňden peýdalanyp, sanly hyzmatlaryň hilini ýokarlandyrmakda, sanly maglumat gorunyň alnyp barylýan işlerde hemmeler üçin elýeterliligini üpjün etmekde hem-de sanly ulgamy yzygiderli kämilleşdirmekde ýaş nesillere esasy orun berilýär.
Türkmenistanda bilim ulgamyny kämilleşdirmek ugrunda uly işleriň alnyp barylýandygy buýsançly ýagdaýdyr. “Bilim hakynda” Türkmenistanyň Kanuny, “Türkmenistanda sanly bilim ulgamyny ösdürmegiň Konsepsiýasy”, “Türkmenistanda tebigy we takyk ylmy ugurlara degişli dersleri okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy” “Türkmenistanda daşary ýurt dillerini okatmagy kämilleşdirmegiň Konsepsiýasy” we ony amala aşyrmak boýunça çäreleriň meýilnamasy ýurdumyzda bilim ulgamynyň döwrebap derejede ösdürilmegine mümkinçilik berýär. Şeýle hem, täze taryhy eýýamda okuw maksatnamalarynyň we okuw kitaplarynyň mazmuny yzygiderli döwrebaplaşdyrylyp, her ýylda okuw kitaplary we gollanmalary neşir edilýär. Okuw enjamlarynyň we serişdeleriniň peýdalanylmagy bilen ýaş nesliň oňat bilim almagy üpjün edilýär.
Ylym-bilimiň ösen döwründe sapak geçmegiň döwrebap usullary ulanylyp, sanly ulgamyň, kompýuter enjamlarynyň, multimedia tagtalarynyň kömeginden peýdalanylýar. Ol geçilýän temanyň okuwçy tarapyndan oňat we tiz özleşdirilmegine, düşünilmegine ýardam edýär. Bu bolsa okuwçylaryň gerek maglumatlary tiz öwrenip bilýändigini, gözýetimini giňeldýändigini görkezýär. Sanly bilim ulgamynyň çäklerinde internetiň mümkinçiliklerinden peýdalanmak, ylmy maglumatlary we okatmagyň döwrebap usullaryny maglumatlardan öwrenmek hem-de tejribede peýdalanmak bolsa oňat netijesini berýär. Sapaklary döwrebap we netijeli guramakda ylmyň we tehnikanyň dünýä ulgamynda iň soňky gazananlary bilen utgaşdyrmak ähmiýetlidir. Bu döwrebap usullary sapaklarda peýdalanmak, täzeçe pikirleri, düşünjeleri baýlaşdyrmakda ýardamyny berýär.
Okatmagyň döwrebap usullary dürli-dürlüdir. Olardan umumy okuwlar, aýry-aýry temalarda, meseleler boýunça maslahat görnüşinde sapaklary guramak, ýagdaýlary seljermek esasynda we onuň netijesini referat görnüşinde taýýarlamak, işjeň oýunlar, krosswordlar, testler, çekişmeler, internet maglumatlary esasynda slaýdlary taýýarlamak peýdalydyr. Umumybilim berýän orta mekdeplerde sapak guralanda okuwçylaryň sapaga işjeň gatnaşmagyny üpjün etmek mugallymyň sapagy täsirli alyp barmagynyň möhüm şertidir. Mälim bolşy ýaly, bilim ulgamynyň maddy-enjamlaýyn we okuw-ylmy binýadynyň döwrebaplaşdyrylmagy giň mümkinçilikleri döredýär.
Hormatly Prezidentimiziň parasatly baştutanlygynda ýaş nesliň ruhubelent, beden we ruhy taýdan sagdyn, arassa ahlakly, zähmetsöýer bolup ýetişmekleri üçin döwlet derejesinde aladalar edilýär. Şonuň üçin hem häzirki döwürde okatmagyň hili ýokarlandyrylýar, döwrebap tehnologiýalardan peýdalanylýar. Ýurdumyzda, sanly bilim ulgamynyň ornaşdyrylmagyny, ylym-bilim pudagynyň döwrebap ösüşini üpjün etmäge giň mümkinçilikleri döredýän Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag bolsun, beýik işleri üstünliklere beslensin!
Selbi AZIZOWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Lukmançylyk fizikasy we informatikasy kafedrasynyň mugallymy.
Bilimleriň we bilimlileriň Watany
Ýurdumyzyň baş şäheriniň keşbi düýpgöter özgerip, sazlaşygyň we gözelligiň beýanyna öwrüldi. Şanly wakalardan doly we döredijilikli täze durmuşy başdan geçirýän eziz Diýarymyz döwrebap derejede ösen ylym-bilim merkezidir. Ak mermerli paýtagtymyzda, ýurdumyzyň beýleki şäherleridir etraplarynda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen täze döwrebap mekdepler, çagalar baglary, döredijilik merkezleri gurulýar. Olarda okamak hem-de bilimiňi artdyrmak üçin ähli şertler döredilendir.
Halk Maslahaty: demokratiýa, döwletlilik, jebislik
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türken halkynyň Milli Lidei Gahryman Arkadagymyzyň döwlet gurluşyny kämilleşdirmek, halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwaty artdyrmak boýunça öňe sürýän başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýär. Milli gymmatlyklara, asylly ýörelgelere uly üns berilýär we olar döwrebap derejede ösdürilýär.
Milli demokratiýanyň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösdürmäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Ýurdy hemmetaraplaýyn özgertmekde, jemgyýeti jebisleşdirmekde Halk Maslahatynyň ähmiýeti uludyr.
Merkezi kazyýet lukmançylygynyň belent sepgitleri
Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň netijesinde kazyýet lukmançylygy gullugy hem täze ösüş ýoluna düşdi. 2016-njy ýylyň 21-nji iýulynda açylan Morfologiýa merkeziniň Merkezi kazyýet lukmançylygy edarasy geçen on ýylyň dowamynda özüni ýokary derejeli ylmy-amaly merkez hökmünde tanatdy.
TÄZE TEJRIBE – KÄMILLIGE ÝOL
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe peder ýoluny mynasyp dowam edýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim binýadyny ýokarlandyrmak ugrunda ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzda talyplaryň bilim almagy diňe nazaryýet bilen çäklenmän, eýsem, olary amaly tejribe ýoluna ugrukdyrmak zerur bolup durýar.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.