Hormatly Prezidentimiziň taýsyz tagallasy bilen, bagtyýar türkmen halky Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe eşretli günleriň hözirini görýär. Toýlary toýa ulaşýan türkmen halkymyzyň her bir güni şatlyk-şagalaňa, toý-baýramlara beslenýär. Şu günler ýurdumyzda Türkmen bedewiniň milli baýramy dabaraly bellenilýär.

Türkmeni dünýäde tanadýan milli şaý-sepleri, halylary, dutary bilen bir hatarda eziz saýylýan bedew atlary hemişe söýgä, sylag-hormata mynasyp. Türkmen ahalteke atlarynyň şöhraty baryp Oguz han döwründen bäri äleme ýaýylyp gelýär. Türkmeniň nusgalyk edebiýatynda, gadymy golýazmalarda olaryň şan-şöhraty, şygryýetiň we kyssanyň sazlaşykly setirlerinde beýan edilýär.

Türkmen gahrymançylykly eposy bolan “Görogluda”

Ýigidiň myrady atdyr,

Atsyz ýigitler arwatdyr ― diýilýär. “Oguznama” eposynda bolsa ata ýüzlenilip, “Saňa at diýmerin, gardaş diýerin, ýöne sen dogandan hem zyýada” diýilýär. Türkmeniň nusgawy edebiýatynyň şamçyragy Magtymguly Pyragy “Çyn bedewler meýdanynda bellidir” diýip, üsti şemally bedewleriň tarypyny ýetirýär. Türkmen bedew aty hakynda “Atym bar ― ganatym bar”, “Ýüwrük atyň bahasy bolmaz”, “Atyň ady uly, düýäň dabany”, “Agaç ekeni biler, at bakany” ýaly ýüzlerçe nakyllary döredipdir. Bu hem halkymyzyň atyny jandan söýendiginiň alamatydyr.

Döwletimizde atçylygy, şol sanda atçylyk sportuny ösdürmek hem-de milli we halkara derejelerinde guralýan uly ýaryşlarda täze ýeňişleriň gazanylmagyny üpjün etmek maksady bilen ähli welaýatlarda öz möçberi boýunça haýran galdyrýan we halkara ülňülerine laýyk gelýän atçylyk sport toplumlary gurlup, ulanmaga berildi. Däp boýunça her ýylyň aprel aýynyň soňky ýekşenbesinde bellenilýän Türkmen bedewiniň baýramyna bagyşlanyp döwletimizde at çapyşyklary, dürli derejeli sergiler, maslahatlar geçirilýär. Sergilerde ussat zergärler tarapyndan döredilen at bezegleriniň nusgalary we at esbaplary aýratyn gyzyklanma döredýär. Türkmen halky bedew atyny bezemekde hiç bir çykdajydan gaçmandyr. Aýtmaklaryna görä, kähalatlarda bir atyň bezegi üçin ulanylýan kümüş onlarça kilograma çenli baryp ýetipdir. Zergärler edil aýal-gyzlaryň şaý-seplerini ýasaýyşlary ýaly, bedew atlar üçin hem şaý-sepleri ýasapdyrlar. Aty bezemek üçin ulanylýan bezeg şaýlarynyň hem özboluşly atlandyrylyşy bolupdyr. Gaş, göwüsbent, doga bagy, maňlaýlyk, alagaýyş ýaly we başga-da birnäçe bezegler atyň görküne görk goşýar.

Synlanyňda kalbyňa aram berýän, çapanyňda köňlüňi joşdurýan gamyşgulak ahalteke bedewlerine guwanyp bakmadyk, keşbine garap buýsanmadyk türkmen barmyka?!

Berkarar döwletimiziň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Arkadagly Serdarymyzyň goldaw bermegi we aladasy netijesinde saýlama atlaryň baş sanyny artdyrmak, ahalteke bedewleriniň tohumlaryny köpeltmek, kämilleşdirmek babatynda köptaraply işler durmuşa geçirilýär. Gözellikde, ýyndamlykda deňi-taýy bolmadyk gamyşgulak türkmen bedewiniň şöhraty milli Liderimiziň bimöçber tagallalary bilen ýene-de asyrlara aşyp, dowamat dowam bolar.

Güneşli Diýarymyzyň ähli welaýatlarynda gurulýan häzirki zaman atçylyk toplumlary atçylyk medeniýetiniň gülläp ösmegi üçin amala aşyrylýan esasy çäreleriň aýdyň subudy bolýar. Meşhur, ýele meňzeş çalt ahalteke atlary ýurdumyzy dünýä tanatdy, bu hakykatdan-da ýeke-täk tohum bolup, çalt, ýyndam, inçe guw boýunly, inçe aýakly, şol bir bada täsin çydamly atlardyr. Türkmenistan türkmen bedewiniň baýramynyň şanly senesini milli baýramçylyklarynyň reýestrine girizilen ýeke-täk ýurtdyr.

Ähli türkmen halkyny, hormatly Prezidentimizi Türkmen bedewiniň milli baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýarys. Türkmen ahalteke bedewlerimiziň şan-şöhraty belentden-belent ýaňlansyn!

Murad NIÝAZMETOW,
Türkmen oba hojalyk institutynyň Agrohimiýa we topragy öwreniş kafedrasynyň mugallymy.