MAŞGALA TERBIÝESI – MÖHÜM TERBIÝE
13-12-25
Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowyň parasatly baştutanlygynda eziz Watanymyzyň geljegi bolan maşgala ojagynyň berkligi, agzybir maşgalalarda terbiýelenýän ýaş nesliň edepli-terbiýeli, bilimli-hünärli, watansöýüji, zähmetsöýer, maksada okgunly bolup ýetişmegi üçin uly tagallalar edilýär. Şol tagallalar ýurdumyzda çagalaryň hemmetaraplaýyn ösüşiniň üpjün edilmegine, belent ahlak sypatlarynyň terbiýelenmegine gönükdirilendir. Häzirki ajaýyp döwrümizde ýaş nesiller milli ruhda terbiýelenýär. Şonuň üçin hem olar milli medeniýetimize, ene dilimize sarpa goýýarlar. Ýokary medeniýetlilik her bir adamyň hereketinde, gündelik işinde, maşgala durmuşynda aýdyň görünmelidir. Ýaşlaryň özüni medeniýetli alyp barmagy, okuwlaryna oňat ýetişmegi, medeniýetli sözlemegi milli terbiýäniň özenidir.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe “Maşgalam - baş galam” diýen pähimi miras galdyran ata-babalarymyzyň asylly ýol-ýörelgeleri döwrebap many-mazmuna beslenip, mynasyp dowam etdirilýär. Maşgala terbiýesi islendik çaga üçin täze bir dünýäniň gapysyny açýar. Döwletimiz tarapyndan maşgalanyň binýadynyň berk bolmagy, onuň agzalarynyň agzybir, eşretli durmuşda ýaşamaklary üçin ähli şert-mümkinçilikleriň döredilýändigi döwrümiziň buýsançly hakykatydyr. Gadymy zamanlardan bäri maşgala ojagy türkmen halky üçin mukaddeslik saýylyp, ol milli ahlak, medeni, ruhy gymmatlyklaryň saklanýan, goralýan, kämilleşdirilýän ýeridir.
Maşgalada watansöýüjilik, namysjaňlyk, halallyk, dogruçyllyk, rehimdarlyk, ejize howandarlyk ýaly ýokary adamkärçilik sypatlary perzentleriň aňyna guýlupdyr. Onuň netijesinde hem tutuş jemgyýetde adamlaryň özara gatnaşyklarynda şol ýörelgeleriň rowaçlanmagy gazanylypdyr. Ýaş nesilleriň milli ruhda terbiýelenmegi aýratyn many-mazmuna eýedir. Şunda ýaşlar watansöýüjilik, ene dilimize, nusgawy edebiýatymyza belent sarpa ruhunda terbiýelenýär. Bu asylly ýörelgeler görelde bilen, öwüt-ündew bilen nesilleriň aňyna guýulýar. Esasan hem, gadymdan gelýän nakyllaryň üsti bilen nesil terbiýelemek örän täsirlidir. Ýaşlara nakyllary aýdyp bermek bilen, olarda pähimli sözlere, ene dilimize belent sarpany hem terbiýelemek mümkin. Ata-babalarymyz “Edep başy - dil” diýen pähimiň üsti bilen pähimli sözleriň ähmiýetiniň has-da täsirlidigini belläpdirler.
Maşgala terbiýesinde medeniýetli sözleýiş aýratyn ähmiýete eýedir. Şonuň üçin hem ýaş nesillere nusgawy edebiýatymyzyň eserlerini, nakyllary, halk döredijilik eserlerini okatmak, öwretmek zerur ähmiýete eýedir. Magtymguly Pyragy ýaly zehinli şahyry terbiýelän Döwletmämmet Azadynyň “Wagzy - Azat” eserini aýratyn belläsimiz gelýär. Bu ajaýyp eserde ýaş nesiller üçin gymmatly terbiýe mekdebi bar. Bu kitap tutuşlygyna il-günüň arzuw hyýallary esasynda, halk döredijiliginden, durmuş wakalaryndan ýerlikli peýdalanyp döredilen eserdir. Bu eserde esasy maksat halkyň ruhuny galkyndyrmakdan, ýaş nesliň edep-terbiýeli, medeniýetli, giň düşünjeli, ylymly-bilimli adamlar bolup ýetişmegini gazanmakdan ybarat bolup durýar. Şeýle-de eserde perzendiň öňündäki borç-wezipeleri, öz çagalaryny il-güne peýdaly, jemgyýete ähmiýetli, zähmetsöýer adamlar edip ýetişdirmek, adamlara ýagşylyk etmek dogrusynda söz açylýar. Şonuň üçin hem bu gymmatly edebi miras nesil terbiýesinde aýratyn ähmiýete eýe bolup durýar.
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe, Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda halkymyzyň asylly ýörelgelerine eýerip, mynasyp nesli kemala getirmek babatynda uly işler alnyp barylýar. Bu bolsa ýaşlaryň Watana bolan söýgüsini has-da berkidip, geljege ynamyny artdyrýar. Asyllylyk, halallyk, Watana wepalylyk, zähmetsöýerlik ýaly ýörelgeleri ýaşlaryň aňyna guýmak döwrümiziň esasy wezipeleriniň hatarynda durýar. Bu gymmatlyklar ata-babalarymyzyň kämilleşdiren asylly ýörelgesidir, watansöýüjiligiň mekdebidir. Ynsan öz dowamaty bolan perzendine şeýle asylly ýörelgeleri öwretmek bilen, milli gymmatlyklara bolan sarpasyny beýan edýär. Şonuň üçin asylly terbiýeli perzendi kemala getirmek ynsan kalbynyň iň belent arzuwlarynyň hasyl bolmagydyr. Jemgyýet ösüp gelýän ýaş nesillerimize baglydyr. Maşgalada nesil terbiýesi jemgyýetçilik terbiýesiniň esasyny düzýär. Şol sebäpli geljegimiz bolan ýaş nesilleriň terbiýeli, Watana wepaly bolup ýetişmegi üçin her birimiz öz goşandymyzy goşmalydyrys.
Alma ANNABAÝEWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Lukmançylyk gullugynyň guralyşy we usulyýeti kafedrasynyň mugallymy.
Bilimleriň we bilimlileriň Watany
Ýurdumyzyň baş şäheriniň keşbi düýpgöter özgerip, sazlaşygyň we gözelligiň beýanyna öwrüldi. Şanly wakalardan doly we döredijilikli täze durmuşy başdan geçirýän eziz Diýarymyz döwrebap derejede ösen ylym-bilim merkezidir. Ak mermerli paýtagtymyzda, ýurdumyzyň beýleki şäherleridir etraplarynda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen täze döwrebap mekdepler, çagalar baglary, döredijilik merkezleri gurulýar. Olarda okamak hem-de bilimiňi artdyrmak üçin ähli şertler döredilendir.
Halk Maslahaty: demokratiýa, döwletlilik, jebislik
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türken halkynyň Milli Lidei Gahryman Arkadagymyzyň döwlet gurluşyny kämilleşdirmek, halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwaty artdyrmak boýunça öňe sürýän başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýär. Milli gymmatlyklara, asylly ýörelgelere uly üns berilýär we olar döwrebap derejede ösdürilýär.
Milli demokratiýanyň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösdürmäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Ýurdy hemmetaraplaýyn özgertmekde, jemgyýeti jebisleşdirmekde Halk Maslahatynyň ähmiýeti uludyr.
Merkezi kazyýet lukmançylygynyň belent sepgitleri
Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň netijesinde kazyýet lukmançylygy gullugy hem täze ösüş ýoluna düşdi. 2016-njy ýylyň 21-nji iýulynda açylan Morfologiýa merkeziniň Merkezi kazyýet lukmançylygy edarasy geçen on ýylyň dowamynda özüni ýokary derejeli ylmy-amaly merkez hökmünde tanatdy.
TÄZE TEJRIBE – KÄMILLIGE ÝOL
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe peder ýoluny mynasyp dowam edýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim binýadyny ýokarlandyrmak ugrunda ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzda talyplaryň bilim almagy diňe nazaryýet bilen çäklenmän, eýsem, olary amaly tejribe ýoluna ugrukdyrmak zerur bolup durýar.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.