Ýöremegiň saglyga peýdasy
25-11-25
Ýöremek, başgaça aýdylanda gezim etmek — bedeniňi sagdyn saklamagyň has täsirli usullarynyň biri. Sebäbi islendik ýaşdaky adamlar, hatda uly ýaşly ata-enelerimiz üçin hem ýöremek kynçylygy talap etmeýän endikdir.
Pyýada gezim etmegiň peýdaly taraplary
- Ýöreýän mahalymyz bedenimiziň gan aýlanyşy ýokarlanýar, beden öýjüklerimiz kislorod bilen baýlaşýar. Bu bolsa ähli beden agzalarymyzyň kadaly işlemegine getirýär;
- Yzygiderli gezim etmek immun ulgamynyň berkemegine, möwsümleýin ýokançlaryň ýaýraýan mahalynda respirator kesellerinden gaça durmaga täsir edýär;
- Myşsalaryň berkemegi we ýokary derejedäki gan aýlanyş uly ýaşly adamlaryň bogun agyrylaryna oňyn täsir edýär;
- Pyýada gezim etmek horlanmagyň iň täsirli usullaryndan biridir. Gündelik gezelençleriň netijesinde maddalaryň çalşygy artýar, artykmaç kaloriýalar ýakylýar we myşsa massasy güýçlenýär. Pyýada ýöränimizde ýakylýan kaloriýalaryň ylgan mahalymyzdakydan kän bir tapawudynyň ýokdugyny bellemek gerek;
- Hereketde geçirilýän durmuş ýörelgesi we bedeniň fiziki taýdan işjeň bolmagy nerw ulgamyna we adamyň ukusynyň hiline oňyn täsir edýär;
- Pyýada ýöremek üçin bolsa diňe zerur egin eşikleri we oňaýly aýakgaplary almak ýeterlikdir.
Saglygyňy berkitmek üçin näçeräk ýöremeli bolýar?
- Ilkibada 15-20 minut kadaly ýöremeli, soňlugy bilen bolsa ýöreýän wagtyňyz hem, tizligiňi hem artdyrmaly;
- Lukmanlar günüň dowamynda 1,5-2 sagatlap orta tizlikde gezim etmegi maslahat berýärler. Bu takmynan 4 kilometr töweregi aralyk bolýar;
- Belentli-pesli ýollardan ýöremek has peýdalydyr;
- Ýörän mahalyňyz kadaly bir tizlikde ýöremän, käte tiz, käýarym bolsa haýal ýöräň.
Ýöreýän mahalyň bedeniňi saklaýşyňa üns bermeli:
- Arkaňy dik tutmak;
- Kelläňi galdyrmak;
- Eginleriňi dürs saklamak;
- Garnyňy ýokary galdyrmak;
- Dabanyňa direnmek;
- Tiz ýörelende tirsegiňi ellemek.
Mübarek MYRADOWA,
Myrat Garryýew adyndaky Turkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Ýürek-damar hirurgiýa okuwly gospital hirurgiýa kafedrasynyň assistenti, lukmançylyk ylymlarynyň kandidaty.
Saglyk – ruhy baýlyk
Milli saglygy goraýyş ulgamyny standartizasiýalaşdyrmak üçin lukmançylyk hyzmatlarynyň hiline, bejeriş-öňüni alyş merkezleriniň bejeriş-anyklaýyş mümkinçiligine baha bermek maksady bilen, kadalaşdyryjy resminamalar, şeýle-de hassahanalaryň derejelerine lukmançylyk hyzmatlarynyň ýeke-täk klassifikatory işlenilip düzüldi we tassyklandy. Lukmançylygyň dürli ugurlary boýunça keselleri anyklamagyň we bejermegiň häzirki zaman kliniki beýanlary işlenilip taýýarlanyldy.
Dişlerimizi goralyň!
Adamyň gelşigi, görki, owadanlygy we daşky sypatyny bezeýän bir bölegi, onuň sagdyn dişleri hasaplanýar. Dişleriň saglygyny bejermek ilkinji nobatda zeruru bolup durýar.
Üzümiň dermanlyk häsiýeti
Üzüm adam saglygy üçin möhüm bolan miweleriň biridir. Üzümiň dermanlyk häsiýeti gadymy döwürlerden bäri mälimdir. Ol däneli we dänesiz, gara, sary reňkde bolýar.
Saglyk üçin peýdaly miwe
Bathyz goraghanasynyň aýratyn haýran galdyryjy gözellikleriniň biri hem pisse tokaýlygydyr. Pisseleriň emeli däl-de tebigy taýdan bitmegi türkmen tebigatynyň bir gudratydyr. Pisse hozlar maşgalasyna degişli bolup, ähli topraklarda ösmäge ukyplydyr. Tebigy pisselikler Merkezi Aziýada, Zakawkaziýada, Krymda duşýar.
Saglyk üçin peýdaly gök önümler
Bedeniň az energiýa talap edýändigi sebäpli, kabul edilýän iýmit hem az kaloriýaly bolmaly. Diýmek, tomusda ýagly etden, souslardan (has dogrusy, dogry iýmitlenmek muny ýylyň beýleki döwürlerinde etmegi maslahat berýär), tortlardan, kreplerden ýüz öwürmeli. Süýt önümleriniň az mukdarda ýag saklaýanlaryny saýlamaly.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.