Uzak ýaşamak isleseňiz!?
19-04-23
Saglyk diňe bir ýaşaýyş durmuşyna däl, eýsem ömrüň dowamlylygyna hem baglydyr. Elbetde, dogry iýmitlenmek we sagdyn durmuş ýörelgesi sizi betbagtçylyklardan kepillendirip bilmez. Emma bu faktorlar howply we ähtimal ölüm howply keselleriň döremek howpuny azaldyp biler. Şeýlelik bilen, gündelik endikleriňizi täzeden gözden geçiriň we aşakdaky endikleriň biri size tanyş bolsa, ikirjiňlenmän ýüz öwüriň.
Gije iýmek. Gijäniň ýarynda (we köplenç saglyga zyýanly) nahar iýmek endigi diňe bir agramyňyz üçin däl, eýsem saglygyňyz we hatda durmuşyňyz üçinem howply. Ilki bilen, bu gijeki iýmitler glýukozanyň ýokary derejesini döredýär, insuline çydamlylyga täsir edýär, bu bolsa 2-nji görnüşli süýji keseliniň döremek howpuny ep-esli ýokarlandyrýar. Ikinjiden, gije iýmek gandaky howply ýaglaryň - trigliseridleriň derejesini ýokarlandyrýar, bu ýürek-damar keselleriniň döremek howpuny ýokarlandyrýar.
Giç ýatmak. Halaýan filmiňiziň başga bir bölümini görmek ýa-da dostlaryňyz bilen oturmak üçin uky gurban etmek saglygyňyza howp salýar. Ukusyzlyk gaty zyýanly, gijeki dynçlygyň dowamly bolmazlygy ýürek kesellerinden başlap, düwnük keseline çenli dürli keselleriň döremek howpuny ýokarlandyrýar. Mundan başga-da, ukusyz gijeden soň konsentrasiýanyň ýitmegi, maşyn sürseňiz ýa-da howply enjamlar bilen işleseňiz, ýaramaz netijelere getirip biler.
Duzy aşa köp sarp etmek . Dünýäde ölümleriň 10% -i duzuň aşa köp sarp edilmegi bilen baglanyşykly. Mundan başga-da, iýmitde aşa köp ýa-da az duz ýürek keselinden, insultdan we 2-nji görnüşli süýji keselinden ölenleriň 45 göterimine jogapkärdir. Iýmitiňizdäki duz derejesine gözegçilik ediň - durmuşyňyz göni manyda oňa baglydyr.
El ýuwmazlyk. Köçeden gaýdyp gelenimizden soň, nahar iýmezden ozal, hajathana baranymyzdan soň, ellerimizi ýuwmak baradaky gepleri köp gezek eşitdik, köplenç ony möhüm zat hasaplamaýarys. Emma hiç kim näme diýse-de, töweregimizdäki dünýä hakykatdanam howply mikroblardan doly. El ýuwmak saglygy goramagyň iň aňsat we ygtybarly usuly bolmagynda galýar.
Ertirlik naharyny edinmezlik. Ertirlik günüň iň möhüm naharydyr we hiç haçan sypdyrmaly däldir. Geçirilen gözlegler ertirlik naharyny taşlamak bilen süýji keseli we ýürek-damar keselleriniň arasyndaky baglanyşygy yzygiderli tassyklaýar. Mundan başga-da, ertirlik nahary günüň dowamynda dok duýmaga we zyýanly goşmaça iýmitlerden gaça durmaga kömek edýär. Bu saglyk üçin, şeýle hem owadan beden üçin peýdalydyr.
Taýýarlan Şemşat BAÝRAMOWA,
Türkmenistanyň Oguzhan adyndaky inžener-tehnologiýalar uniwersitetiniň Kompýuter ylymlary we maglumat tehnologiýalary fakultetiniň Animasiýa we grafika dizaýn hünäriniň 1-nji ýyl talyby.
TÜRKMEN TOPRAGY DERMANLYK ÖSÜMLIKLERE BAÝ TOPRAK
Türkmen halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň pähim-paýhasy, egsilmez yhlasy bilen ýurdumyzda halkymyzyň eşretli ýaşaýşyna gönükdirilen giň gerimli özgertmeler, asylly başlangyçlar, tutumly işler üstünlikli durmuşa geçirilýär. Ýurdumyzyň gazanan üstünliklerini wagyz etmek bilen bagly wezipäniň täze çemeleşmeleri talap edýändigi mälimdir.
MUKADDES GYMMATLYK
Hormatly Prezidentimiziň nygtaýşy ýaly, parahatçylyk we dostluk dünýädäki iň uly gymmatlykdyr. Türkmenler adamzat taryhynyň ähli döwürlerinde hem bu gymmatly kadalara ygrarly bolan halkdyr. Aziýany we Ýewropany birleşdirýän türkmen topragy hemişe parahatçylygyň, ygtybarlylygyň we howpsuzlygyň sebiti hökmünde giňden tanalypdyr.
BEDEW BATLY, AT-MYRATLY ÝYLYMYZ
Ata-babalarymyzyň asyrlar boýy kemala getirip, umumadamzat gymmatlygyna öwrülen bedew atlarymyzyň gadyr-gymmaty ajaýyp zamanamyzda has hem arşa göterildi. Hormatly Prezidentimiz “Bagtyýar türkmen halkynda buýsanmaga, guwanmaga zat kän. Ata-babalarymyzyň döreden maddy gymmatlyklarynyň naýbaşylarynyň biri hasaplanýan türkmen bedewleri halkymyzyň buýsanjydyr” diýip belleýär. Hakykatdan hem bedew halkymyzyň şany-şöhraty, milli buýsanjy, göz guwanjydyr.
DAŞARY ÝURT DILLERINI ÖWRENMEK DÖWRÜŇ TALABY
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe ýaş nesilleriň sazlaşykly ösüşi üçin ähli zerur şertler döredilýär. Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň tagallalary bilen ýaşlaryň döwrebap bilim almaklaryna, dünýä dillerini öwrenmeklerine, saýlap alan kärlerine eýe bolmaklaryna, ylmy işlerini alyp barmaklaryna, aň-paýhas ösüşine, döredijilik başarnyklaryny durmuşa geçirmeklerine, sport bilen meşgullanmaklaryna uly ähmiýet berilýär.
Watanymyzyň rowaçlygynyň we ählumumy abadançylygyň bähbidine strategik hyzmatdaşlyk
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow oňyn Bitaraplyk, parahatçylyk söýüjilik we netijeli hyzmatdaşlyk ýörelgelerine esaslanýan daşary syýasat strategiýasyny yzygiderli durmuşa geçirýär.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.