Limonyň peýdasy
20-04-23
Taryhy maglumatlara görä limon takmynan XII-nji asyrda peýda bolupdyr. Onuň watany Hytaý, Hindistan we Ýuwaş ummanynyň adalary hasaplanylýar. Limonyň bir düýp agajyndan 300-350 miwe hasyl alyp bolýar. Ol 40 ýyldan köp ýaşamaýar. Ol ýazda gülleýär, tomusda miwe berip başlaýar, güýz we gyş aýlary ýaşyl miweleri saralýar. Boýy 5-7 metre çenli ýetýär.
Bişip ýetişen limonyň umumy agramynyň 3,5 göterimi şekerden ybarat. Orta asyrlarda limon ýylan zäherine we ýokançly kesellere garşy güýçi derman hökmünde ulanylypdyr. Limonyň 5% göterimi kislotadyr. 2003-nji ýylyň 8-nji ýanwarynda ,,dünýädäki iň agyr limon hasaba alyndy . Ol Ysraýylyň Kefar Zeitm fermasynda ödürilip ýetişdirildi . Onuň agramy 5 kilogram265 gram boldy. Dünýäde iň köp limon öndürýän ýurtlara: Meksika, Hindistan, Argentina we Brazilýa degişlidir. Gadymda limon gaty seýrek bolany üçin patyşalara sowgat edilipdir.
Limon suwy mör-möjekleri daşlaşdyrýar. Ony sowadyjyda 1 ýarym aýa golaý wagt saklap bolýar. Limonyň düzümindaki maddalar bedendäki zäherli birleşmeleri çykarmaga we adamy horlandyrmaga uly kömek edýär. Arassaçylyk üçin limon suwy hojalyklarda peýdalanylýar. Naharyň şoryny aýyrmakda hem limon suwyny ulanýarlar. Limona duz aralaşdyrylyp şerbeti zeňlän metallaryň zeňini aýyrmakda we arassalamakda möhüm orny eýeleýär.
Taýýarlan Bilbil SEÝITGULYÝEW,
Türkmenistanyň Inžener-tehniki we ulag kommunikasiýalary institutynyň Bedenterbiýe kafedrasynyň mugallymy.
Bilimleriň we bilimlileriň Watany
Ýurdumyzyň baş şäheriniň keşbi düýpgöter özgerip, sazlaşygyň we gözelligiň beýanyna öwrüldi. Şanly wakalardan doly we döredijilikli täze durmuşy başdan geçirýän eziz Diýarymyz döwrebap derejede ösen ylym-bilim merkezidir. Ak mermerli paýtagtymyzda, ýurdumyzyň beýleki şäherleridir etraplarynda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen täze döwrebap mekdepler, çagalar baglary, döredijilik merkezleri gurulýar. Olarda okamak hem-de bilimiňi artdyrmak üçin ähli şertler döredilendir.
Halk Maslahaty: demokratiýa, döwletlilik, jebislik
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türken halkynyň Milli Lidei Gahryman Arkadagymyzyň döwlet gurluşyny kämilleşdirmek, halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwaty artdyrmak boýunça öňe sürýän başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýär. Milli gymmatlyklara, asylly ýörelgelere uly üns berilýär we olar döwrebap derejede ösdürilýär.
Milli demokratiýanyň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösdürmäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Ýurdy hemmetaraplaýyn özgertmekde, jemgyýeti jebisleşdirmekde Halk Maslahatynyň ähmiýeti uludyr.
Merkezi kazyýet lukmançylygynyň belent sepgitleri
Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň netijesinde kazyýet lukmançylygy gullugy hem täze ösüş ýoluna düşdi. 2016-njy ýylyň 21-nji iýulynda açylan Morfologiýa merkeziniň Merkezi kazyýet lukmançylygy edarasy geçen on ýylyň dowamynda özüni ýokary derejeli ylmy-amaly merkez hökmünde tanatdy.
TÄZE TEJRIBE – KÄMILLIGE ÝOL
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe peder ýoluny mynasyp dowam edýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim binýadyny ýokarlandyrmak ugrunda ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzda talyplaryň bilim almagy diňe nazaryýet bilen çäklenmän, eýsem, olary amaly tejribe ýoluna ugrukdyrmak zerur bolup durýar.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.