Beýik Ýüpek ýolunyň ugry bilen
22-11-21
Halkymyzyň geçmiş edebiýatynda görnükli yz goýan şahsyýetleriniň hatarynda Mäne Baba ady bilen tanalan Abu Sagyt Abulhaýyryň ady hormat bilen ýatlanýar. Abu Sagyt Abulhaýyr 967-nji ý ylda Kaka etrabynyň Mäne obasynda her dürli müşk-anbarlary, atyrlary, däri-dermanlary ýasaýan Abul Haýyr Muhammet ibn Ahmediň maşgalasynda dogulýar. Kakasy myhmansöýer, sahawatly adam bolansoň Abu Sagyt ýaşlygyndan kakasynyň gaşynda terbiýelenip, ýagşyzadalaryň, ylym-bilimden sowatly kişileriň söhbetlerini diňleýär. Şeýlelikde ýaşlygyndan ylym ýoluna düşüp, Gurhany-Kerimi tutuşlygyna ýat beklýär.
Ol ömründe köp saparlar ýakynu-daş ýollara rowan bolmaly bolupdyr. ak ýollar Abu Sagyty maksadyna ýetiripdir, ol Mäne şäherinde bilim alansoň, bilimini çuňlaşdyrmak maksady bilen Saraha, soňra Merwe tarap ýola düşüpdir. Ol ýerde ylym-bilim alyp, Nişapurda öz döwrüniň şahsyýetleri Abu Abdylla al-Nazarydan, Abdulhafyz Saragtydan, Abdyrahman Selimiden tälim alyp, kämillik derejesine ýetipdir.
Mäne Baba öz döwründe ençeme meşhur alymlar bilen döredijilik gatnaşyklaryny saklapdyr. Olaryň biri öz döwrüniň meşhur alymy Ibn Sinadyr. Bir sapar olar Nişapurda duşuşypdyrlar. Şol ýerde dünýäniň iki ägirdi üç günläp hüjreden çykman dünýäniň ençeme meseleleri dogrusynda söhbet edipdirler. Halk arasynda bar bolan gürrüňlere görä, şol söhbetdeşlikde Mäne Baba käsäni ýokaryk oklapdyr welin, ol ýere gaçman, howada doňup galypdyr. Şona ol “Seniň ynanýan kanunlaryň boýunça käse ýere gaçmaly, ýöne ol näme üçin ýere gaçmady?” diýip Ibn Sinadan sorapdyr. Ibn Sina oňa: “Bu käsäniň ýere gaçmagyna seniň erkiň päsgel berdir” diýip jogap beripdir.
Iki şuh hüjreden çykanda, sopular olaryň daşyny gurşap alypdyr. Şonda bir sopy Ibn Sinadan Mäne Babany nähili görendigini sorapdyr. Ibn Sina sowal bereniň egnine ellerini goýup şeýle diýipdir: “Diwara urulýan çüýi gördüm, ýöne urup duran eli görmedim. Täret kylansoň ol boş kündügi goýupdy, men ýerimden turup täret kylmak üçin kündügi aljak bolanymda, hiç kim oňa suw guýmasa-da, kündügiň doly durany maňa aýan boldy. Siziň şyhyňyz meniň ähli bilýän zatlarymy görýär”.
Mäne Babadan Ibn Sina hakynda soranlarynda ol hem şeýle jogap beripdir: “Ol biziň görýän zatlarmyzyň ählisini bilýär”.
Şol sapar Mäne Baba darajyk köçäniň ugrunda ak pata bilen iki elini uzadyp hoşlaşyp: “Ýollar paýandaz bolsun!” diýip, Ibn Sinany ak ýola salypdyr.
Jennet ORAZOWA,
Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika instututynyň mugallymy.
Türkmen edebiýatynyň sarsmaz binýady
Magtymgulynyň döredijiliginiň gerimi we onuň türkmeniň ruhy durmuşyndaky orny bilen baglanyşyklydyr. Çünki şahyr hemişe olaryň pikirlerini we umyt-arzuwlaryny beýan edip, pähim-paýhasyň we ýokary ahlagyň nusgasy saýylypdyr. Watan söýgüsine, agzybirlige we doganlyga çagyryş edýän türkmen halkynyň beýik oglunyň şahyrana setirlerinde beýan edilýän çuňňur pikirler diňe bir türkmeniň ýüreginde däl, eýsem beýleki halklaryň wekilleriniň ýüreklerinde-de ýaňlanýar.
GARAŞSYZLYK – DURNUKLY ÖSÜŞIŇ AÝDYŇ NYŞANY
Ata Watanymyz Türkmenistanyň şanly taryhyna altyn harplar bilen ýazyljak beýik bayramçylygyň - mukaddes Garaşsyzlygymyzyň 35 ýyllyk toýunyň öňýanynda ýurdumyz hakyky baýramçylyk şatlygyna beslenýär. Ýyl geçdikçe şan-şöhraty dünýä ýaýylýan berkarar döwletimizde asuda halkymyzyň bagtyýar durmuşy, döredijilikli zähmeti we geljege bolan synmaz ynamy her bir adamyň kalbynda buýsanç duýgularyny oýarýar.
DÖWLETLILIGIŇ NYŞANY
Garaşsyz, baky Bitarap ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň tagallalary netijesinde her ýylyň döwrebap atlandyrylmagy asylly däbe öwrüldi. Munuň özi halkymyzyň abadançylygyny, raýatlarymyzyň watançylyk ruhuny, olaryň Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe amala aşyrylýan giň möçberli durmuş-ykdysady özgertmelere goşant goşmak hyjuwyny şöhlelendirýär.
BEDEW BATLY ÖSÜŞLERIŇ MEKANY
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe mukaddes Watanymyz Türkmenistan özüniň taryhy ösüşiniň täze, hakykatdan-da, bedew batly tapgyryna gadam basdy. Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly ýolbaşçylygynda 2026-njy ýylyň “Garaşsyz, baky Bitarap Türkmenistan — bedew batly at-myradyň mekany” diýlip yglan edilmegi, halkymyzyň milli buýsanjyna bolan sarpanyň we ýurdumyzyň geljege bolan okgunlylygynyň aýdyň beýanydyr.
TÜRKMENIŇ BUÝSANJY - BEHIŞDI BEDEW
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe mukaddes Watanymyz Türkmenistan dünýäniň iň batly depginler bilen ösýän, parahatçylygyň we rowaçlygyň mekanyna öwrüldi. Bu okgunly ösüşleriň simwoly hökmünde bolsa, biziň milli buýsanjymyz, taryhyň dowamynda halkymyzyň iň wepaly hemrasy we ruhy ganaty bolan Ahalteke bedewleri çykyş edýär.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.