Beýik Ýüpek ýolunyň ugry bilen
22-11-21
Halkymyzyň geçmiş edebiýatynda görnükli yz goýan şahsyýetleriniň hatarynda Mäne Baba ady bilen tanalan Abu Sagyt Abulhaýyryň ady hormat bilen ýatlanýar. Abu Sagyt Abulhaýyr 967-nji ý ylda Kaka etrabynyň Mäne obasynda her dürli müşk-anbarlary, atyrlary, däri-dermanlary ýasaýan Abul Haýyr Muhammet ibn Ahmediň maşgalasynda dogulýar. Kakasy myhmansöýer, sahawatly adam bolansoň Abu Sagyt ýaşlygyndan kakasynyň gaşynda terbiýelenip, ýagşyzadalaryň, ylym-bilimden sowatly kişileriň söhbetlerini diňleýär. Şeýlelikde ýaşlygyndan ylym ýoluna düşüp, Gurhany-Kerimi tutuşlygyna ýat beklýär.
Ol ömründe köp saparlar ýakynu-daş ýollara rowan bolmaly bolupdyr. ak ýollar Abu Sagyty maksadyna ýetiripdir, ol Mäne şäherinde bilim alansoň, bilimini çuňlaşdyrmak maksady bilen Saraha, soňra Merwe tarap ýola düşüpdir. Ol ýerde ylym-bilim alyp, Nişapurda öz döwrüniň şahsyýetleri Abu Abdylla al-Nazarydan, Abdulhafyz Saragtydan, Abdyrahman Selimiden tälim alyp, kämillik derejesine ýetipdir.
Mäne Baba öz döwründe ençeme meşhur alymlar bilen döredijilik gatnaşyklaryny saklapdyr. Olaryň biri öz döwrüniň meşhur alymy Ibn Sinadyr. Bir sapar olar Nişapurda duşuşypdyrlar. Şol ýerde dünýäniň iki ägirdi üç günläp hüjreden çykman dünýäniň ençeme meseleleri dogrusynda söhbet edipdirler. Halk arasynda bar bolan gürrüňlere görä, şol söhbetdeşlikde Mäne Baba käsäni ýokaryk oklapdyr welin, ol ýere gaçman, howada doňup galypdyr. Şona ol “Seniň ynanýan kanunlaryň boýunça käse ýere gaçmaly, ýöne ol näme üçin ýere gaçmady?” diýip Ibn Sinadan sorapdyr. Ibn Sina oňa: “Bu käsäniň ýere gaçmagyna seniň erkiň päsgel berdir” diýip jogap beripdir.
Iki şuh hüjreden çykanda, sopular olaryň daşyny gurşap alypdyr. Şonda bir sopy Ibn Sinadan Mäne Babany nähili görendigini sorapdyr. Ibn Sina sowal bereniň egnine ellerini goýup şeýle diýipdir: “Diwara urulýan çüýi gördüm, ýöne urup duran eli görmedim. Täret kylansoň ol boş kündügi goýupdy, men ýerimden turup täret kylmak üçin kündügi aljak bolanymda, hiç kim oňa suw guýmasa-da, kündügiň doly durany maňa aýan boldy. Siziň şyhyňyz meniň ähli bilýän zatlarymy görýär”.
Mäne Babadan Ibn Sina hakynda soranlarynda ol hem şeýle jogap beripdir: “Ol biziň görýän zatlarmyzyň ählisini bilýär”.
Şol sapar Mäne Baba darajyk köçäniň ugrunda ak pata bilen iki elini uzadyp hoşlaşyp: “Ýollar paýandaz bolsun!” diýip, Ibn Sinany ak ýola salypdyr.
Jennet ORAZOWA,
Türkmenistanyň Telekommunikasiýalar we informatika instututynyň mugallymy.
Bilimleriň we bilimlileriň Watany
Ýurdumyzyň baş şäheriniň keşbi düýpgöter özgerip, sazlaşygyň we gözelligiň beýanyna öwrüldi. Şanly wakalardan doly we döredijilikli täze durmuşy başdan geçirýän eziz Diýarymyz döwrebap derejede ösen ylym-bilim merkezidir. Ak mermerli paýtagtymyzda, ýurdumyzyň beýleki şäherleridir etraplarynda öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilen täze döwrebap mekdepler, çagalar baglary, döredijilik merkezleri gurulýar. Olarda okamak hem-de bilimiňi artdyrmak üçin ähli şertler döredilendir.
Halk Maslahaty: demokratiýa, döwletlilik, jebislik
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe Türken halkynyň Milli Lidei Gahryman Arkadagymyzyň döwlet gurluşyny kämilleşdirmek, halkyň ýaşaýyş derejesini ýokarlandyrmak, ykdysady kuwwaty artdyrmak boýunça öňe sürýän başlangyçlary häzirki wagtda hormatly Prezidentimiz, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň baştutanlygynda üstünlikli dowam etdirilýär. Milli gymmatlyklara, asylly ýörelgelere uly üns berilýär we olar döwrebap derejede ösdürilýär.
Milli demokratiýanyň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň we Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan durnukly ösdürmäge, ilatyň ýaşaýyş-durmuş derejesini ýokarlandyrmaga gönükdirilen giň gerimli özgertmeler amala aşyrylýar. Ýurdy hemmetaraplaýyn özgertmekde, jemgyýeti jebisleşdirmekde Halk Maslahatynyň ähmiýeti uludyr.
Merkezi kazyýet lukmançylygynyň belent sepgitleri
Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamynda amala aşyrylýan giň gerimli özgertmeleriň netijesinde kazyýet lukmançylygy gullugy hem täze ösüş ýoluna düşdi. 2016-njy ýylyň 21-nji iýulynda açylan Morfologiýa merkeziniň Merkezi kazyýet lukmançylygy edarasy geçen on ýylyň dowamynda özüni ýokary derejeli ylmy-amaly merkez hökmünde tanatdy.
TÄZE TEJRIBE – KÄMILLIGE ÝOL
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe peder ýoluny mynasyp dowam edýän Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda ýurdumyzyň bilim binýadyny ýokarlandyrmak ugrunda ägirt uly işler durmuşa geçirilýär. Häzirki wagtda ýurdumyzda talyplaryň bilim almagy diňe nazaryýet bilen çäklenmän, eýsem, olary amaly tejribe ýoluna ugrukdyrmak zerur bolup durýar.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.