Gahryman Arkadagymyzyň başlangyjy bilen işlenip taýýarlanan «Saglyk» Döwlet maksatnamasynyň kabul edilenine 30 ýyl doldy. Bu döwürde Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň taýsyz tagallalary bilen «Saglyk» Döwlet maksatnamasyndan gelip çykýan wezipeleriň üstünlikli ýerine ýetirilmegi netijesinde ulgamda dünýä nusgalyk ösüşlere ýetildi. 

Uly üstünliklere beslenen Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynda ýokary derejede bellenilen Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty işgärleriniň güni hem dabaralara baý boldy. Şolaryň hatarynda hünär baýramymyza gabatlanyp geçirilen «Saglygy goraýyş, bilim we sport Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe» atly halkara sergi we onuň çäklerindäki ylmy maslahat türkmen we dünýä lukmançylygynyň gazananlaryny bir ýere jemlän forumdyr. Her ýyl geçirilýän bu forum ýurdumyzyň lukmançylyk ylmynyň soňky gazananlaryny saglygy goraýyş ulgamyna ornaşdyrmaga we daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary mundan beýläk-de pugtalandyrmaga ýardam eden möhüm ähmiýetli çäreleriň biri boldy.

Halkara foruma ýurdumyzyň daşary ýurtly hyzmatdaşlarynyň we saglygy goraýyş ulgamynda durmuşa geçirilýän iri taslamalara gatnaşmaga gyzyklanma bildirýän kompaniýalaryň işjeň gatnaşandygyny bellemek gerek. Şeýle hem Gahryman Arkadagymyzyň «Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri» atly köp jiltli ylmy-ensiklopedik kitabynyň XVII jildiniň we «Saglygy goraýyşda ýetilen sepgitler» atly kitabynyň giň okyjylar köpçüligine hödürlenilmegi, bu eseri öz ýankitabyna, usuly gollanmalaryna öwürjek lukmanlaryň kalbynda şatlyk duýgusyny goşalandyrdy. Bu kitap lukman Arkadagymyzyň düýpli ylmy ensiklopediýasynyň üstüni ýetirmek bilen, Diýarymyzyň ösümlik dünýäsiniň keselleri bejermekdäki gymmatly tebigy gorlary boýunça maglumatlary okyjylara ýetirýär. Täze kitap ozalkylarda bolşy ýaly, «Dermanlyk ösümlikleriň häsiýetnamasy» hem-de «Maglumatnama» diýen iki bölümden ybarat bolup, onuň baplarynda gymmatly, şypaly hazyna hasaplanýan dermanlyk ösümlikleriň ençemesi barada doly we düýpli maglumat berilýär.

Bilşimiz ýaly, türkmen topragynda bitýän dermanlyk ösümlikler, milli fitoterapiýa baradaky bu özboluşly ylmy iş dünýäniň köp dillerine terjime edilip, daşary ýurtly okyjylaryň millionlarçasyna elýeterli edildi. Ýerli dermanlyk otlaryň onlarça görnüşiniň, ösümlikleriň kökleriniň, miweleriniň, şol sanda endemik ösümlikleriň dermanlyk häsiýetleri giňişleýin beýan edilýän bu düýpli ylmy iş okyjylara adamzadyň gazanan üstünlikleriniň hazynasyna, şol sanda lukmançylyk ylmyna uly goşant goşan türkmen halkynyň köpasyrlyk tejribesi hem-de däpleri bilen tanyşmaga mümkinçilik berýär. Şeýle buýsançly wakalaryň hatarynda 500 orunlyk Aşgabat şäher köpugurly hassahananyň, Ahal welaýatynyň Tejen etrabynda bolsa 300 orunlyk köpugurly hassahananyň, Daşoguz welaýatynyň edara ediş merkezinde 400 orunlyk Enäniň we çaganyň saglygyny goraýyş merkeziniň düýbüniň tutulmagyny we ýurdumyz boýunça saglygy goraýyş desgalarynyň uly dabaralara beslenip açylandygyny bellemek bolar. Şeýle çäreleriň hatarynda Onkologiýa ylmy-kliniki merkezinde geçirilen «Saglygy goraýyş, bilim we sport Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe» atly halkara maslahatyň dowam edendigini bellemek mümkin. Bu halkara ylmy maslahat ýurdumyzyň saglygy goraýyş ulgamynyň gazananlary bilen giň jemgyýetçiligi tanyşdyrmak hem-de daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen gatnaşyklary ýola goýmak üçin ajaýyp mümkinçilikleri döreden esasy çäreleriň biri boldy.

Halkara maslahata daşary ýurtlaryň birnäçesinden — Russiýadan, Germaniýadan, Eýran Yslam Respublikasyndan, Hindistandan, Türkiýeden görnükli professorlar, alymlar gatnaşdylar. Maslahata gatnaşyjylar däbe öwrülen hyzmatdaşlygyň netijelidigini belläp, Türkmenistanyň saglygy goraýyş ulgamyny hemmetaraplaýyn ösdürmegiň hem-de döwrebaplaşdyrmagyň, şol sanda dünýä lukmançylygynyň iň gowy tejribelerini we täze işlerini nazara almak bilen, ony has-da giňeltmegiň mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşdylar.

Soňky ýyllarda tejribe alyşmak, ýokary hünär derejeli işgärlere bilim bermek we olary gaýtadan taýýarlamak boýunça ýola goýlan özara gatnaşyklar adamlaryň saglygyny goramagyň ählumumy wezipelerini çözmäge uly goşant bolup durýar. Bu babatda bilelikdäki taslamalary hem-de maksatnamalary amala aşyrmak, dürli keselleri anyklamagyň we bejermegiň täze tehnologiýalaryny hem-de enjamlaryny ornaşdyrmak köpýyllyk netijeli hyzmatdaşlygyň esasy ugurlarydyr.

Häzir ýurdumyzda Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň maslahatlaryna laýyklykda hem-de milli kanunçylygy nazara almak bilen işlenip taýýarlanylan maksatnamalar üstünlikli durmuşa geçirilýär. Käbir howply ýokanç keselleriň, şol sanda drakunkulýoz, poliomielit, gyzzyrma, gyzamyk we gyzylja keselleriniň ýok edilendigi hakynda halkara güwänamalar hem-de biziň ýurdumyzyň ýokanç däl keselleriň öňüni almaga goşýan uly goşandy üçin BSGG-niň güwänamasy ilatyň saglygyny goramak işinde Türkmenistanyň gazanan üstünlikleriniň ykrarnamasydyr.

Lukmançylyk ylmyny ösdürmäge we lukmançylyk hyzmatlarynyň hilini ýokarlandyrmaga, şeýle hem ýaş hünärmenleri taýýarlamagyň hem-de olaryň hünär derejesini ýokarlandyrmagyň we bu ugurda halkara gatnaşyklarynyň işjeňleşdirilmegine hemmetaraplaýyn ýardam edýän Gahryman Arkadagymyzyň, Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň janlary sag, ömürleri uzak bolsun!

Ýusupgylyç GYLYJOW,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Gospital pediatriýasy kafedrasynyň assistenti.