«Magtymguly — dünýäniň akyldary» - parahatçylyga gönükdirilen gollanma

27-10-25

Ber­ka­rar döw­le­tiň tä­ze eý­ýa­my­nyň Gal­ky­ny­şy döw­rün­de hal­ky­my­zyň ag­zy­bir­lik­de ga­dam go­ýan Hal­ka­ra pa­ra­hat­çy­lyk we yna­nyş­mak ýy­lynyň il­kin­ji gün­le­rin­den baş­lap, Wa­ta­ny­myz­da we da­şa­ry ýurt­lar­da be­ýik söz us­sa­dy­nyň adam­za­dyň ru­hy me­de­ni­ýe­ti­niň ha­zy­na­sy­na gi­ren hem-de ýaş­lar­da ýo­ka­ry ah­lak­ly­lyk, yn­san­per­wer­lik, wa­tan­çy­lyk duý­gu­la­ry­ny ter­bi­ýe­le­me­giň mil­li mek­de­bi­niň bin­ýa­dy­ny eme­le ge­tir­ýän baý ede­bi mi­ra­sy­ny öw­ren­mek, bü­tin dün­ýä­de wa­gyz et­mek bo­ýun­ça giň ge­rim­li iş­ler al­nyp ba­ryl­ýar.

Ki­tap her bir yn­san üçin ba­ha­sy­na ýe­tip bol­ma­jak ha­zy­na, bi­lim­le­riň aça­ry bo­lup ha­sap­la­nyl­ýar. Mä­lim bol­şy ýa­ly, ýa­kyn­da hor­mat­ly Pre­zi­den­ti­mi­ziň «Mag­tym­gu­ly — dün­ýä­niň akyl­da­ry» at­ly tä­ze ki­ta­by çap­dan çyk­dy. Bu yl­my ki­tap­da türk­men da­na­sy, dün­ýä­niň meş­hur şa­hy­ry Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy ba­ra­da he­niz yl­my jem­gy­ýet­çi­li­ge we halk köp­çü­li­gine mä­lim bol­ma­dyk gy­zyk­ly mag­lu­mat­la­ryň en­çe­me­si ge­ti­ril­ýär. Ki­ta­byň maz­mu­nyn­da şa­hy­ryň tu­tuş dö­re­di­ji­lik dün­ýä­si mu­kad­des Wa­ta­ny­my­za ba­gyş­la­nan­dy­gy, tu­tuş adam­zat nes­li­ni ýo­ka­ry adam­kär­çi­lik, wa­tan­sö­ýü­ji­lik, ba­tyr­gaý­lyk, päk ah­lak­ly­lyk ruhunda ter­bi­ýe­le­mä­ge gö­nük­di­ri­len­digi aýdyň görünýär. Bu hem tö­tän­le­ýin däl, se­bä­bi türk­men nus­ga­wy ede­bi­ýa­ty­nyň hem-de türk­men ede­bi di­li­niň düý­bü­ni tu­tu­jy da­na Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy tu­tuş türk­men hal­ky­nyň ru­hy şam­çy­ra­gy­dyr. Bu ýag­daý hem da­na, akyl­dar şa­hyr Mag­tym­gu­ly Py­ra­gy­ny öw­ren­mek­­de ba­ha­sy­na ýe­tip bol­ma­jak yl­my çeş­me bo­lup dur­ýar.

Hormatly Prezidentimiziň «Magtymguly — dünýäniň akyldary» atly eseri şahyryň agzybirlik, parahatçylyk ýörelgelerini aýdyňlaşdyrmaga gönükdirilen ajaýyp gollanmadyr. Geçmişiň sapaklaryna üns berilmelidigi baradaky pikir kitapda: «Hut şoňa görä-de biziň daşary syýasatdaky «Ösüş arkaly parahatçylyk», «Dialog — parahatçylygyň kepili» ýörelgelerimiz hem geçmişden sapak alyp, şu günüň rahatlygyny, geljegiň aýdyňlygyny gazanmaga gönükdirilendir. Biziň çuňňur ynsanperwerlige, dostluga, agzybirlige, ynanyşmaga esaslanýan içeri we daşary syýasatymyzyň özeninden bolsa milli akyldarymyz Magtymguly Pyragynyň öwüt-ündewleriniň eriş-argaç bolup geçýändigini turuwbaşdan bellemek gerek» diýlip giňişleýin düşündirilýär. Şonuň üçin hem täze kitabynyň bir bölüminiň ady hem «Parahatçylygyň şahyry» diýlip atlandyrylypdyr.

Arkadagly Gahryman Serdarymyz täze kitabyň «Magtymgula düşünmegiň açary» atly birinji bölüminde beýik akyldara düşünmegiň ilkinji ädiminiň şahyryň eserlerini yzygiderli okamakdan, onuň öwüt-ündewlerine amal etmekden, diýenlerini ýerine ýetirmäge, berjaý etmäge çalyşmakdan ybaratdygyny aýdyp: «Magtymgula düşünmegiň ilkinji ädimi onuň okan kitaplaryny okamakdyr. Akyldar şahyryň ýaşan döwründe mekdep-medreselerde nähili sapaklar berlen bolsa, şol kitaplary okamak arkaly Magtymguly Pyraga belli bir derejede düşünmegi başararys. Sebäbi dana şahyryň şygyrlary maňzy dok dürdäne sözlerden doly» diýip ýazýar.

Beýik akyldar Magtymguly Pyraga düşünmek üçin onuň belent joşguna, çuň ylhama ýugrulan şygyrlary, umumadamzat gymmatlygyna öwrülen pikir-garaýyşlary, ideýalary bilen diňe bir türkmen alymlary däl, eýsem, daşary ýurtly alymlar hem köpden bäri gyzyklanyp gelýärler. Çünki hormatly Prezidentimiziň täze kitabynda belleýşi ýaly, akyldar şahyrymyzyň sözleri, setirleri bizi içi täsinlikden doly üýtgeşik bir dünýä syýahata äkidýär. Okadygymyzça, täze-täze düşünjeleriň, täsin pikirleriň üstüni açýarys. Dana Pyragynyň tutuş adamzady agzybirlige, parahatçylyga, dost-doganlyga çagyrýan şygyrlary ynsan kalbynyň öçmejek nury bolup, älem-jahany ýagtylandyrýar.

Goý, beýik şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň döredijiligine belent sarpa goýýan türkmen halkynyň Milli Lideriniň hem-de Arkadagly Gahryman Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Halk üçin, Watan üçin, eşretli döwür üçin yhlas siňdirip, durmuşa geçirýän tutumly işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!

Alma ANNABAÝEWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Lukmançylyk gullugynyň guralyşy we usulyýeti kafedrasynyň mugallymy.

16a135604b3f75.jpeg
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr

Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.


16a134ec8b4f4d.jpeg
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy

Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.


16a134f4aead86.jpeg
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary

Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.


16a134316a8180.jpeg
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy

Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.


16a1357490feea.jpeg
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY

Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz  müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak  hakynda  aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.

Bash surat - 2022.jpg
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:

– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.