«Magtymguly — dünýäniň akyldary» - parahatçylyga gönükdirilen gollanma
27-10-25
Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy döwründe halkymyzyň agzybirlikde gadam goýan Halkara parahatçylyk we ynanyşmak ýylynyň ilkinji günlerinden başlap, Watanymyzda we daşary ýurtlarda beýik söz ussadynyň adamzadyň ruhy medeniýetiniň hazynasyna giren hem-de ýaşlarda ýokary ahlaklylyk, ynsanperwerlik, watançylyk duýgularyny terbiýelemegiň milli mekdebiniň binýadyny emele getirýän baý edebi mirasyny öwrenmek, bütin dünýäde wagyz etmek boýunça giň gerimli işler alnyp barylýar.
Kitap her bir ynsan üçin bahasyna ýetip bolmajak hazyna, bilimleriň açary bolup hasaplanylýar. Mälim bolşy ýaly, ýakynda hormatly Prezidentimiziň «Magtymguly — dünýäniň akyldary» atly täze kitaby çapdan çykdy. Bu ylmy kitapda türkmen danasy, dünýäniň meşhur şahyry Magtymguly Pyragy barada heniz ylmy jemgyýetçilige we halk köpçüligine mälim bolmadyk gyzykly maglumatlaryň ençemesi getirilýär. Kitabyň mazmunynda şahyryň tutuş döredijilik dünýäsi mukaddes Watanymyza bagyşlanandygy, tutuş adamzat neslini ýokary adamkärçilik, watansöýüjilik, batyrgaýlyk, päk ahlaklylyk ruhunda terbiýelemäge gönükdirilendigi aýdyň görünýär. Bu hem tötänleýin däl, sebäbi türkmen nusgawy edebiýatynyň hem-de türkmen edebi diliniň düýbüni tutujy dana Magtymguly Pyragy tutuş türkmen halkynyň ruhy şamçyragydyr. Bu ýagdaý hem dana, akyldar şahyr Magtymguly Pyragyny öwrenmekde bahasyna ýetip bolmajak ylmy çeşme bolup durýar.
Hormatly Prezidentimiziň «Magtymguly — dünýäniň akyldary» atly eseri şahyryň agzybirlik, parahatçylyk ýörelgelerini aýdyňlaşdyrmaga gönükdirilen ajaýyp gollanmadyr. Geçmişiň sapaklaryna üns berilmelidigi baradaky pikir kitapda: «Hut şoňa görä-de biziň daşary syýasatdaky «Ösüş arkaly parahatçylyk», «Dialog — parahatçylygyň kepili» ýörelgelerimiz hem geçmişden sapak alyp, şu günüň rahatlygyny, geljegiň aýdyňlygyny gazanmaga gönükdirilendir. Biziň çuňňur ynsanperwerlige, dostluga, agzybirlige, ynanyşmaga esaslanýan içeri we daşary syýasatymyzyň özeninden bolsa milli akyldarymyz Magtymguly Pyragynyň öwüt-ündewleriniň eriş-argaç bolup geçýändigini turuwbaşdan bellemek gerek» diýlip giňişleýin düşündirilýär. Şonuň üçin hem täze kitabynyň bir bölüminiň ady hem «Parahatçylygyň şahyry» diýlip atlandyrylypdyr.
Arkadagly Gahryman Serdarymyz täze kitabyň «Magtymgula düşünmegiň açary» atly birinji bölüminde beýik akyldara düşünmegiň ilkinji ädiminiň şahyryň eserlerini yzygiderli okamakdan, onuň öwüt-ündewlerine amal etmekden, diýenlerini ýerine ýetirmäge, berjaý etmäge çalyşmakdan ybaratdygyny aýdyp: «Magtymgula düşünmegiň ilkinji ädimi onuň okan kitaplaryny okamakdyr. Akyldar şahyryň ýaşan döwründe mekdep-medreselerde nähili sapaklar berlen bolsa, şol kitaplary okamak arkaly Magtymguly Pyraga belli bir derejede düşünmegi başararys. Sebäbi dana şahyryň şygyrlary maňzy dok dürdäne sözlerden doly» diýip ýazýar.
Beýik akyldar Magtymguly Pyraga düşünmek üçin onuň belent joşguna, çuň ylhama ýugrulan şygyrlary, umumadamzat gymmatlygyna öwrülen pikir-garaýyşlary, ideýalary bilen diňe bir türkmen alymlary däl, eýsem, daşary ýurtly alymlar hem köpden bäri gyzyklanyp gelýärler. Çünki hormatly Prezidentimiziň täze kitabynda belleýşi ýaly, akyldar şahyrymyzyň sözleri, setirleri bizi içi täsinlikden doly üýtgeşik bir dünýä syýahata äkidýär. Okadygymyzça, täze-täze düşünjeleriň, täsin pikirleriň üstüni açýarys. Dana Pyragynyň tutuş adamzady agzybirlige, parahatçylyga, dost-doganlyga çagyrýan şygyrlary ynsan kalbynyň öçmejek nury bolup, älem-jahany ýagtylandyrýar.
Goý, beýik şahyrymyz Magtymguly Pyragynyň döredijiligine belent sarpa goýýan türkmen halkynyň Milli Lideriniň hem-de Arkadagly Gahryman Prezidentimiziň janlary sag, ömürleri uzak bolsun! Halk üçin, Watan üçin, eşretli döwür üçin yhlas siňdirip, durmuşa geçirýän tutumly işleri mundan beýläk hem rowaç alsyn!
Alma ANNABAÝEWA,
Myrat Garryýew adyndaky Türkmenistanyň Döwlet lukmançylyk uniwersitetiniň Lukmançylyk gullugynyň guralyşy we usulyýeti kafedrasynyň mugallymy.
Ynsanperwerlik, haýyr-sahawatlylyk jemgyýetiň gymmatlyklardyr
Her bir ýurduň bagtyýarlygy, abadançylygy ösüp gelýän ýaş nesil hakdaky aladalardan gözbaş alýar. Şoňa görä-de, Garaşsyz Watanymyzda durmuş goraglylygyny üpjün etmek, maşgalany goldamak, enäniň we çaganyň saglygyny goramak, bu ugurlaryň kanunçylyk binýadyny pugtalandyrmak meselelerine uly ähmiýet berilýär.
GDA giňişliginde medeni-ynsanperwer hyzmatdaşlygy
Mälim bolşy ýaly, ýakynda paýtagtymyzda möhüm halkara çäresi – Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygynyň Hökümet Baştutanlarynyň Geňeşiniň mejlisi üstünlikli geçirildi. Türkmenistanyň Arkalaşykda başlyklyk etmeginiň Konsepsiýasyny amala aşyrmagyň çäginde guralan bu mejlis arkalaşyk we doganlyk ruhy bilen ynsanperwer gatnaşyklary ilerletmegiň, ykdysady hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagyň ugrunda täze mümkinçilikleri döretdi.
Halkara gatnaşyklaryň ynsanperwer ugurlary
Garaşsyz, Hemişelik bitarap Türkmenistanyň daşary syýasaty Türkmenistanyň Konstitusiýasy, Türkmenistanyň konstitusion kanunlary, beýleki kadalaşdyryjy hukuk namalary, halkara hukugynyň umumy ykrar edilen ýörelgeleri we kadalary, şeýle hem Türkmenistanyň gatnaşýan halkara şertnamalary we konwensiýalary esasynda amala aşyrylýar.
Berkarar döwletimizde ynsanperwer ýörelgeleriniň dabaralanmasy
Gahryman Arkadagymyzyň beýik başlangyçlaryny mynasyp dowam etdirýän Arkadagly Serdarymyzyň parasatly baştutanlygynda adam hakda alada ýurdumyzda alnyp barylýan durmuş ugurly döwlet syýasatynyň baş ugrudyr. Munuň özi ähli ulgamlarda, ilkinji nobatda, halkyň bähbidine gönükdirilip amala aşyrylýan beýik işlerde, döwletli tutumlarda, Gahryman Arkadagymyzyň nusgalyk göreldesi bilen berk eýerilýän we jemgyýetimiziň agzybirligini has-da pugtalandyrýan ynsanperwer ýörelgelerde aýdyň ýüze çykýar.
ARASSAÇYLYK – SAGDYNLYGYŇ SAKASY
Biziň jan-saglygymyz iýýän zatlarymyza we olaryň hiline baglydyr. Eziz Diýarymyzyň ajaýyp tebigaty, baý ösümlik dünýäsi bar. Tebigatyň goralmagy, arassalygy we gözelligi barada biziň ata-babalarymyz müňýyllyklaryň dowamynda alada edip gelipdirler. Muňa pederlerimiziň ýer-toprak hakynda aýdan atalar sözleri-de, tebigaty baýlaşdyrmak, gözelleşdirmek barada geçiren çäreleri-de aýdyň mysal bolup biler.
HORMATLY PREZIDENTIMIZ SERDAR BERDIMUHAMEDOW:
– Häzirki döwürde Garaşsyz Türkmenistan öz ösüşiniň täze tapgyryna gadam basdy. Bu döwür «Berkarar döwletiň täze eýýamynyň Galkynyşy» diýlip atlandyryldy. Ösüşiň şu täze döwründe biz öz öňümizde has belent maksatlary goýduk.